Dieta okienkowa – na czym polega dieta IF?
Dieta okienkowa, czyli popularny post przerywany (intermittent fasting, IF), to jeden z najczęściej wyszukiwanych modeli żywieniowych ostatnich lat. Coraz więcej osób zastanawia się, na czym polega dieta okienkowa, czy faktycznie wspiera redukcję masy ciała i jak wpływa na organizm. W tym artykule znajdziesz konkretne dane, przykłady praktyczne oraz odpowiedzi na pytania, które najczęściej słyszy każdy dietetyk.
Spis treści:
Dieta okienkowa – najważniejsze wnioski
Czym jest dieta okienkowa?
Dieta okienkowa – zasady
Jakie efekty daje dieta okienkowa?
Czy dieta IF sprawdzi się u sportowca?
Założenia diety okienkowej
Dieta okienkowa – rodzaje
Jak obliczyć zapotrzebowanie kaloryczne dla diety okienkowej
Co można jeść na diecie okienkowej?
Co można pić w diecie okienkowej?
Efekty diety okienkowej
Czy dieta okienkowa jest bezpieczna?
Dieta okienkowa – jadłospis
Komentarz eksperta
Dieta okienkowa – najważniejsze wnioski
- Dieta okienkowa polega na spożywaniu posiłków w wyznaczonym czasie, np. przez 8 godzin w ciągu dnia, a przez kolejne 16 godzin należy zachować ścisły post.
- Największe efekty daje nie sama długość postu, lecz deficyt kaloryczny i jakość diety.
- Post przerywany może wspierać poprawę wrażliwości insulinowej i kontrolę masy ciała, ale nie jest „magiczny”.
- U sportowców dieta IF wymaga indywidualizacji – źle zaplanowane okno żywieniowe może pogorszyć regenerację.
- Kluczowe są: pełnowartościowy jadłospis, odpowiednia ilość kalorii i dopasowanie do trybu życia.

Czym jest dieta okienkowa?
Dieta okienkowa (intermittent fasting) to model żywieniowy, który dzieli dobę na dwa okresy: czas postu i okno żywieniowe. Najpopularniejszy schemat to dieta 8 na 16, czyli 16 godzin postu i 8 godzin, w których można spożywać posiłki.
Nie jest to konkretny rodzaj diety pod względem produktów. To raczej sposób organizacji czasu jedzenia. Można ją stosować w wariancie klasycznym, wysokobiałkowym, śródziemnomorskim czy nawet roślinnym.
W praktyce dieta okienkowa polega na spożywaniu posiłków np. między 12:00 a 20:00. Przez pozostałe 16 godzin w ciągu dnia nie należy spożywać kalorii.

Dieta okienkowa – zasady
Dieta okienkowa opiera się na kilku jasnych regułach. Jeśli nie są przestrzegane, post przerywany nie przyniesie efektów, ani w kontekście odchudzania, ani poprawy parametrów metabolicznych.
- Podstawą jest rozdzielenie doby na okres postu i okno żywieniowe. W czasie postu nie spożywa się kalorii, a wszystkie posiłki należy zaplanować w wyznaczonym przedziale godzin. Nie chodzi więc o „jedzenie mniej”, ale o jedzenie w określonym czasie.
- Podczas postu można pić wodę, czarną kawę i herbatę bez cukru. Każdy napój dostarczający energię, nawet niewielka ilość mleka czy cukru, przerywa post i zmienia odpowiedź metaboliczną organizmu. Post oznacza realny brak podaży energii.
- Najważniejsza zasada w kontekście redukcji masy ciała jest prosta: to deficyt kaloryczny, a nie sam czas postu, powoduje spadek masy ciała.
- Jeśli w oknie żywieniowym spożyjesz więcej kalorii, niż wynosi Twoje zapotrzebowanie energetyczne, masa ciała nie spadnie. Post przerywany może ułatwiać kontrolę apetytu i ograniczać podjadanie, ale nie omija zasad bilansu energetycznego.
- Dieta okienkowa nie zwalnia z dbania o skład jadłospisu. W oknie żywieniowym warto spożywać pełnowartościowe źródła białka, warzywa, zdrowe tłuszcze i produkty o niskim stopniu przetworzenia. IF to sposób organizacji jedzenia, a nie dowolność wyboru produktów.
Okno żywieniowe i okres postu – jak to wygląda w praktyce?
Najczęściej stosowany model to 16 godzin postu i 8 godzin jedzenia (dieta 8 na 16). Przykładowo: okno żywieniowe trwa od 12:00 do 20:00, a przez pozostałe godziny należy zachować post.
Istnieją również łagodniejsze warianty, np. 14 godzin postu. Badania pokazują, że model 16:8 może wspierać redukcję masy ciała, o ile utrzymany jest deficyt kaloryczny [6].
Jakie efekty daje dieta okienkowa?
Czy dieta okienkowa działa na odchudzanie? Tak, ale nie dlatego, że „magicznie przyspiesza metabolizm”.
Metaanaliza z 2025 porównała różne strategie postu przerywanego z klasyczną dietą z deficytem kalorycznym oraz dietą bez ograniczeń. Wyniki pokazują, że intermittent fasting prowadzi do redukcji masy ciała, ale jego skuteczność jest porównywalna do tradycyjnej diety redukcyjnej [1].
Innymi słowy: jeśli utrzymany jest deficyt kaloryczny, zarówno dieta IF, jak i klasyczna redukcja kalorii przynoszą podobne efekty.
Niektóre schematy, np. post co drugi dzień (ADF), mogą dawać nieco większy krótkoterminowy spadek masy ciała, jednak różnice są zazwyczaj niewielkie i zależą od długości badania oraz przestrzegania zaleceń.

Wrażliwość insulinowa i metabolizm
Post przerywany może poprawiać parametry metaboliczne, szczególnie u osób z nadwagą i zaburzeniami gospodarki węglowodanowej.
Część badań pokazuje poprawę wrażliwości insulinowej oraz spadek poziomu insuliny na czczo. Jednak wiele z tych efektów wynika przede wszystkim z redukcji masy ciała i zmniejszenia ilości tkanki tłuszczowej [7].
U osób zdrowych, z prawidłową masą ciała, efekty metaboliczne są zwykle umiarkowane. Dieta okienkowa nie jest samodzielnym „leczeniem” insulinooporności, bez zmiany jakości diety i kontroli kalorii nie przyniesie trwałych rezultatów.
Czy dieta IF sprawdzi się u sportowca?
Dla osoby trenującej rekreacyjnie dieta okienkowa może być wygodnym rozwiązaniem, które ułatwia kontrolę kalorii i redukcję masy ciała. Jednak w sporcie siłowym i wytrzymałościowym sprawa jest bardziej złożona.
Sportowiec potrzebuje odpowiedniej ilości energii oraz białka (ok. 1,6–2,2 g/kg masy ciała), a także równomiernego rozłożenia podaży białka w ciągu dnia. Skrócone okno żywieniowe może utrudniać spożywanie posiłków w optymalnych odstępach, zwłaszcza przy wysokim zapotrzebowaniu kalorycznym [2].
IF a masa mięśniowa i siła
Jednym z najczęściej cytowanych badań dotyczących modelu 16:8 w treningu siłowym jest praca Moro i wsp. W 8-tygodniowym badaniu osoby trenujące siłowo stosujące dietę okienkową utrzymały masę mięśniową oraz siłę, a jednocześnie zredukowały poziom tkanki tłuszczowej [3].
Warto jednak podkreślić, że:
- uczestnicy mieli kontrolowaną kaloryczność,
- podaż białka była odpowiednia,
- badanie trwało stosunkowo krótko.
Oznacza to, że IF nie pogarsza składu ciała, jeśli zapotrzebowanie energetyczne jest pokryte.
Trening na czczo – czy daje przewagę?
Często pojawia się pytanie, czy trening w okresie postu zwiększa spalanie tłuszczu.
Większe utlenianie tłuszczu w trakcie treningu na czczo nie przekłada się automatycznie na większą redukcję masy ciała w dłuższym okresie [4]. Ostateczny efekt zależy od całkowitego bilansu energetycznego.
Sport wytrzymałościowy i dostępność energii
W sportach wytrzymałościowych kluczowa jest dostępność węglowodanów. Długi okres postu może obniżać zdolności wysiłkowe i pogarszać regenerację.
Z punktu widzenia poprawy osiągów dieta IF nie daje przewagi nad klasycznym modelem żywieniowym, choć może być okresowo stosowana w strategiach takich jak „train low” [5].
Założenia diety okienkowej
Dieta okienkowa opiera się na kilku podstawowych filarach, które decydują o jej skuteczności:
- ustalone godziny jedzenia – wszystkie posiłki spożywane są w wyznaczonym oknie żywieniowym,
- brak kalorii w okresie postu – w czasie postu nie należy dostarczać energii z zewnątrz,
- pełnowartościowy jadłospis – dieta powinna dostarczać odpowiedniej ilości białka, zdrowych tłuszczów, węglowodanów oraz mikroskładników,
- kontrola ilości kalorii – szczególnie w kontekście redukcji masy ciała kluczowy pozostaje deficyt kaloryczny.
Dieta okienkowa polega przede wszystkim na regularności. Organizm adaptuje się do powtarzalnego schematu – zarówno pod względem hormonalnym, jak i metabolicznym. Dlatego najlepsze efekty przynosi stosowanie jej konsekwentnie przez co najmniej 4–8 tygodni, a nie w formie przypadkowych, nieregularnych postów.
Dieta okienkowa – rodzaje
Post przerywany (intermittent fasting, IF) nie ogranicza się wyłącznie do modelu 16:8. W praktyce wyróżnia się kilka typów, które różnią się długością okresu postu oraz sposobem ograniczania energii.
TRF (Time-Restricted Fasting) – ograniczone okno żywieniowe
To klasyczna dieta okienkowa. Spożycie pokarmu ograniczone jest do 6–12 godzin w ciągu dnia, a przez pozostały czas trwa okres postu.
Najpopularniejszy wariant to:
- 16 godzin postu i 8 godzin jedzenia (dieta 8 na 16)
Model TRF jest najczęściej wybierany w kontekście odchudzania, ponieważ ułatwia kontrolę kalorii i ogranicza podjadanie.
ADF (Alternate-Day Fasting) – post naprzemienny
W tym modelu dni z normalnym jedzeniem przeplatają się z dniami, w których występuje 24-godzinny post.
Schemat wygląda zwykle tak:
- dzień 1 – jedzenie bez restrykcji (lub kontrola kalorii),
- dzień 2 – 24 godziny postu.
To bardziej restrykcyjny model, który może prowadzić do redukcji masy ciała, ale jest trudniejszy do utrzymania w dłuższym czasie.
ADMF (Alternate-Day Modified Fasting) – zmodyfikowany post naprzemienny
To łagodniejsza wersja ADF. W dni postne nie stosuje się całkowitego postu, lecz ogranicza spożycie energii do około 25% dziennego zapotrzebowania kalorycznego.
Oznacza to, że zamiast 0 kcal, spożywa się niewielką ilość kalorii (np. 400–600 kcal).
Ten model bywa lepiej tolerowany niż pełny post 24-godzinny.
5:2
W tym modelu przez 2 dni w tygodniu stosuje się znaczne ograniczenie kalorii (zwykle 500–700 kcal), a przez pozostałe 5 dni spożywa się posiłki w standardowy sposób.
Nie skraca się codziennego okna żywieniowego, lecz ogranicza energię tylko w wybrane dni.
Model 5:2 może wspierać redukcję masy ciała, ale wymaga dużej kontroli w dni niskokaloryczne.
PF (Prolonged Fasting) – post przedłużony
To post trwający ponad 48 godzin. Czasem stosuje się jego zmodyfikowaną wersję, w której spożywa się minimalne ilości energii dziennie.
Jest to model znacznie bardziej restrykcyjny i nie powinien być stosowany bez nadzoru specjalisty. W kontekście zdrowia metabolicznego i sportu nie jest rozwiązaniem pierwszego wyboru.

Jak obliczyć zapotrzebowanie kaloryczne dla diety okienkowej
Dieta okienkowa nie działa w oderwaniu od fizjologii. Niezależnie od tego, czy stosujesz model 16:8, 14:10 czy 5:2, kluczowe pozostaje jedno: musisz znać swoje dzienne zapotrzebowanie energetyczne.
Pierwszym krokiem powinno być oszacowanie całkowitej przemiany materii (CPM), czyli liczby kalorii, jaką Twój organizm potrzebuje w ciągu doby, aby utrzymać aktualną masę ciała. W tym miejscu warto skorzystać z kalkulatora kalorii, który uwzględnia wiek, masę ciała, wzrost oraz poziom aktywności fizycznej i pozwala określić, ile kalorii powinieneś spożywać w ciągu 8 godzin okna żywieniowego.
Drugim krokiem jest ocena punktu wyjścia. Pomocny może być kalkulator BMI, który pozwoli wstępnie ocenić, czy masa ciała mieści się w normie. BMI nie mówi wszystkiego o składzie ciała, ale daje szybki obraz sytuacji i może pomóc określić kierunek działania (utrzymanie, redukcja, budowanie masy).
Jak ustalić deficyt kaloryczny?
Jeśli Twoje zapotrzebowanie wynosi przykładowo 2500 kcal, a celem jest redukcja masy ciała, rozsądny deficyt kaloryczny zwykle mieści się w zakresie 300–500 kcal dziennie.
Oznacza to, że:
- przy 2500 kcal zapotrzebowania,
- spożycie na poziomie 2000–2200 kcal może sprzyjać redukcji.
Taki deficyt pozwala na stopniową utratę masy ciała bez nadmiernego obciążania organizmu i zmniejsza ryzyko utraty masy mięśniowej.
Warto pamiętać, że w diecie IF cała ta energia musi zostać dostarczona w skróconym oknie żywieniowym. Dlatego posiłki powinny być dobrze zaplanowane, sycące i pełnowartościowe, aby pokryć zapotrzebowanie na białko, tłuszcze, węglowodany oraz mikroskładniki.

Co można jeść na diecie okienkowej?
Dieta okienkowa nie ma sztywnej listy produktów zakazanych. Post przerywany określa kiedy spożywać posiłki, a nie dokładnie co jeść na diecie. Jednak jeśli celem jest redukcja masy ciała, jakość produktów ma ogromne znaczenie.
W skrócie: możesz jeść wszystko, ale nie wszystko będzie wspierać odchudzanie.
W oknie żywieniowym warto wybierać produkty, które:
- zapewniają sytość,
- stabilizują poziom glukozy,
- pomagają kontrolować ilość kalorii,
- dostarczają białka i mikroskładników.
Najlepsze produkty w oknie żywieniowym
| Najlepsze produkty | Dlaczego warto? |
| Chude mięso, ryby | Wysoka zawartość białka, większa sytość |
| Jaja | Pełnowartościowy profil aminokwasów |
| Warzywa | Błonnik, objętość, niska kaloryczność |
| Zdrowe tłuszcze (oliwa, orzechy) | Stabilizacja glikemii, sytość |
| Produkty pełnoziarniste | Dłuższe uczucie energii i mniejsze wahania cukru |
Białko jest szczególnie istotne, ponieważ pomaga chronić masę mięśniową w trakcie deficytu kalorycznego. W diecie IF, gdzie spożywać posiłki trzeba w ograniczonym czasie, odpowiednia podaż białka jest kluczowa.
Produkty utrudniające redukcję
Niektóre produkty nie są „zakazane”, ale mogą utrudniać redukcję masy ciała, zwłaszcza w krótkim, 8-godzinnym oknie żywieniowym.
| Najgorsze wybory | Dlaczego? |
| Słodkie przekąski | Wysoka kaloryczność przy niskiej sytości |
| Napoje słodzone | Łatwo przekroczyć dzienne kalorie |
| Fast food | Nadmiar tłuszczu, soli i kalorii |
Problem w diecie okienkowej polega na tym, że w ciągu 8 godzin łatwo „nadrobić” cały deficyt kaloryczny, jeśli dominują produkty wysoko przetworzone.
Czy można jeść słodycze na diecie IF?
Tak, ale w rozsądnej ilości. Post przerywany nie działa jak ścisły post religijny, nie chodzi o eliminację wszystkiego, lecz o kontrolę kalorii i jakości żywienia.
Jeśli Twoje zapotrzebowanie energetyczne wynosi 2200 kcal, a Ty spożywasz 2600 kcal w 8-godzinnym oknie żywieniowym, redukcja masy ciała nie nastąpi, niezależnie od długości okresu postu.
Co można pić w diecie okienkowej?
W diecie okienkowej kluczowe znaczenie ma to, co spożywasz w okresie postu. Post przerywany zakłada realny brak dostarczania energii z zewnątrz, dlatego napoje w tym czasie muszą być bezkaloryczne.
W okresie postu dozwolone są:
- woda (gazowana i niegazowana),
- czarna kawa,
- herbata bez cukru,
- napary ziołowe.
Te napoje nie dostarczają kalorii i nie przerywają procesów metabolicznych charakterystycznych dla postu.
Czego unikać w czasie postu?
Każdy napój zawierający kalorie przerywa post. Dotyczy to nawet niewielkich dodatków.
Kawa z mlekiem przerywa post, ponieważ dostarcza energii i wywołuje odpowiedź insulinową. Podobnie działają:
- cukier,
- miód,
- syropy smakowe,
- soki owocowe,
- napoje słodzone.
W okresie postu należy zachować ścisły post, oznacza to brak kalorii, a nie jedynie „brak stałego jedzenia”.
Efekty diety okienkowej
Dieta okienkowa może przynosić różne efekty, od redukcji masy ciała, przez poprawę kontroli apetytu, po stabilizację poziomu glukozy. Kluczowe jednak jest to, że rezultaty zależą od całkowitej kaloryczności diety i konsekwencji w jej stosowaniu.
Po jakim czasie widać efekty diety 8:16?
Pierwsze efekty diety 8:16 zwykle pojawiają się po 2–4 tygodniach regularnego stosowania.
W początkowym okresie spadek masy ciała może być nieco szybszy, ponieważ organizm zużywa zapasy glikogenu, a wraz z nim traci wodę. Dopiero w kolejnych tygodniach tempo redukcji stabilizuje się i odzwierciedla rzeczywistą utratę tkanki tłuszczowej.
Jeśli deficyt kaloryczny jest umiarkowany, a dieta pełnowartościowa, efekty są zazwyczaj stopniowe i bezpieczne.
Ile można schudnąć na diecie okienkowej?
Bezpieczna redukcja masy ciała to około 0,5–1% masy ciała tygodniowo.
Dla osoby ważącej 90 kg oznacza to spadek rzędu:
- 0,5–0,9 kg tygodniowo,
- około 2–4 kg miesięcznie (w zależności od deficytu i aktywności).
Większe tempo redukcji jest możliwe, ale często wiąże się z większą utratą wody i wyższym ryzykiem utraty masy mięśniowej. Dlatego w praktyce lepiej postawić na stabilny deficyt kaloryczny niż agresywne ograniczanie kalorii w krótkim czasie.

Co daje niejedzenie przez 16 godzin?
W okresie postu poziom insuliny stopniowo spada, a organizm zaczyna korzystać z zapasów energii. Po kilku godzinach zwiększa się udział kwasów tłuszczowych jako źródła paliwa, a po dłuższym czasie nasila się produkcja ciał ketonowych.
Nie oznacza to jednak, że 16 godzin postu automatycznie „spala tłuszcz”. Jeśli całkowita ilość kalorii w ciągu doby jest zbyt wysoka, redukcja masy ciała nie nastąpi.
Post przerywany może:
- poprawić kontrolę apetytu,
- ograniczyć podjadanie,
- ułatwić utrzymanie deficytu kalorycznego,
- zwiększyć wykorzystanie tłuszczu jako paliwa w czasie postu.
Ostateczny efekt zależy od całkowitego bilansu energetycznego oraz jakości diety.

Czy dieta okienkowa jest bezpieczna?
Dla większości zdrowych dorosłych dieta okienkowa jest bezpieczna, jeśli jest dobrze zaplanowana i nie prowadzi do nadmiernego deficytu kalorycznego.
Post przerywany nie jest jednak rozwiązaniem dla każdego. Istnieją sytuacje, w których skracanie okna żywieniowego może być niewskazane lub wymagać ścisłej kontroli specjalisty.
Nie zaleca się stosowania diety IF u:
- kobiet w ciąży i karmiących piersią,
- osób z zaburzeniami odżywiania (obecnymi lub w wywiadzie),
- osób z cukrzycą typu 1,
- osób niedożywionych lub z bardzo niskim BMI,
- młodzieży w okresie intensywnego wzrostu.
W tych grupach długie okresy postu mogą zaburzać gospodarkę energetyczną, hormonalną lub zwiększać ryzyko niedoborów.
Na co zwrócić uwagę podczas stosowania IF?
Jeśli w trakcie diety okienkowej pojawiają się:
- przewlekłe zmęczenie,
- problemy ze snem,
- zawroty głowy,
- spadek koncentracji,
- zaburzenia miesiączkowania u kobiet,
warto przerwać post i przeanalizować plan żywieniowy.
Bezpieczeństwo diety okienkowej zależy przede wszystkim od całkowitej kaloryczności, jakości jadłospisu i dopasowania modelu do stylu życia.
Dlatego przed rozpoczęciem postu przerywanego warto skonsultować plan z dietetykiem, szczególnie jeśli masz choroby przewlekłe, trenujesz intensywnie lub planujesz większą redukcję masy ciała.
Dieta okienkowa – jadłospis
Dieta okienkowa nie narzuca konkretnych produktów, ale wymaga dobrego zaplanowania posiłków. W skróconym oknie żywieniowym trzeba dostarczyć wszystkie niezbędne składniki odżywcze oraz odpowiednią ilość kalorii.
Poniżej przykładowy jadłospis w modelu 16:8 (8-godzinne okno żywieniowe):
12:00 – pierwszy posiłek
Omlet z 3 jaj, warzywa (np. szpinak, papryka, pomidor), kromka chleba pełnoziarnistego
-źródło białka, błonnika i węglowodanów złożonych
16:00 – posiłek pośredni
Jogurt naturalny, garść orzechów, owoc
-białko, zdrowe tłuszcze i naturalne źródło węglowodanów
19:30 – ostatni posiłek
Łosoś pieczony, kasza (np. gryczana lub bulgur), sałatka z oliwą
-pełnowartościowe białko, kwasy omega-3 i węglowodany wspierające regenerację
O czym pamiętać przy planowaniu jadłospisu?
Jadłospis w diecie IF powinien:
- pokrywać dzienne zapotrzebowanie kaloryczne (lub uwzględniać deficyt kaloryczny przy redukcji),
- dostarczać odpowiedniej ilości białka (szczególnie przy odchudzaniu),
- zawierać warzywa i źródła błonnika,
- nie opierać się na wysoko przetworzonych produktach.
Warto pamiętać, że w 8-godzinnym oknie żywieniowym łatwo zarówno niedojadać, jak i „nadrobić” kalorie w krótkim czasie. Dlatego planowanie posiłków jest kluczowe.
Dieta okienkowa polega na organizacji czasu jedzenia, ale jej skuteczność zależy od jakości i ilości spożywanych produktów.
Komentarz eksperta
Dieta okienkowa może być skutecznym narzędziem w redukcji masy ciała, ale tylko wtedy, gdy towarzyszy jej deficyt kaloryczny i dobrze zbilansowany jadłospis. Sam okres postu nie działa „magicznie”. Najważniejsze pozostają: jakość diety, kontrola kalorii i konsekwencja. IF to sposób organizacji jedzenia, a nie skrót do efektów bez pracy nad podstawami.
Podsumowanie
Dieta okienkowa to model żywieniowy oparty na naprzemiennych okresach jedzenia i postu. Może skutecznie wspierać redukcję masy ciała, pomagać w kontroli apetytu i porządkować codzienne nawyki żywieniowe.
Nie jest jednak „magiczną metodą”. Jej efektywność zależy od deficytu kalorycznego, jakości jadłospisu i regularności. Odpowiednio dopasowana do stylu życia może przynosić trwałe i bezpieczne efekty.
FAQ
1. Czy dieta IF działa bez deficytu kalorycznego?
Nie – bilans energetyczny jest kluczowy.
2. Czy można pić kawę w poście?
Tak, czarną bez dodatków.
3. Jak długo stosować dietę 8:16?
Minimum 4–8 tygodni, by ocenić efekty.
4. Czy dieta okienkowa jest dobra na redukcję?
Tak, jeśli jest odpowiednio zaplanowana.
5. Czy można budować masę mięśniową na IF?
Tak, ale wymaga to wysokiej kaloryczności i odpowiedniej podaży białka.
Bibliografia:
- https://www.bmj.com/content/389/bmj-2024-082007
- https://link.springer.com/article/10.1186/s12970-017-0177-8
- https://link.springer.com/article/10.1186/s12967-016-1044-0
- https://link.springer.com/article/10.1186/s12970-014-0054-7
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21660838/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32986097/
