Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią – co jeść, czego unikać i jak długo ją stosować

Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią to ograniczenie błonnika do około 10–15 g dziennie zamiast typowych 25 g, żeby w jelicie nie zalegały resztki zasłaniające obraz błony śluzowej. Stosuje się ją zwykle 2–3 dni przed badaniem, z przejściem na dietę płynną w dniu poprzedzającym. Nadrzędna jest zawsze pisemna instrukcja Twojego ośrodka. Jeśli szukasz nie tylko tej jednej fazy, ale pełnego protokołu diety przed kolonoskopią (7/3/1 dzień), znajdziesz go w osobnym przewodniku.

Najważniejsze wnioski – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią

• Cel liczbowy: około 10–15 g błonnika dziennie zamiast populacyjnej normy około 25 g. Konkretny próg, a nie ogólne „ogranicz błonnik”.
• Czas trwania: polskie ośrodki najczęściej zalecają 3 dni, ale wytyczne USMSTF 2025 i metaanalizy pokazują, że u pacjentów niskiego ryzyka wystarcza 1 dzień.
• Twarda dana: w metaanalizie 5 badań RCT na 2248 pacjentach (BMC Gastroenterology 2025) odsetek dobrego oczyszczenia wyniósł 90,1% dla diety 1-dniowej i 89,7% dla wielodniowej (OR 1,03).
• Zakazane są produkty z pestkami i ziarnami (maliny, truskawki, kiwi, winogrona, pieczywo razowe) oraz barwiące (buraki), bo fałszują obraz jelita.
• Dieta nie zastępuje preparatu przeczyszczającego – zmniejsza ilość resztek jeszcze przed jego przyjęciem.
• Zasada nadrzędna nad wszystkim: pisemna instrukcja ośrodka i rodzaj przepisanego preparatu.

Co widzimy w pracy z podopiecznymi – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią

W pracy z podopiecznymi przed kolonoskopią najczęściej spotykamy jedno nieporozumienie: dietę ubogoresztkową mylą ze „zdrową”. Na dwa dni przed badaniem pojawiają się sałatki, pełnoziarniste pieczywo i owoce z pestkami – czyli dokładnie to, co ma zniknąć z talerza. Drugie powracające pytanie dotyczy buraków i barwiących warzyw; mało kto wie, że barwnik utrudnia ocenę światła jelita. Kiedy zamiast hasła „mniej błonnika” podajemy konkretną listę TAK/NIE i próg około 10–15 g, przygotowanie przestaje być zgadywanką, a jakość oczyszczenia w opisie badania wyraźnie się poprawia.

Spis treści

• Najważniejsze wnioski – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią
• Co widzimy w pracy z podopiecznymi – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią
• Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią – najkrótsza odpowiedź
• Na czym polega dieta ubogoresztkowa i ile błonnika dziennie
• Dlaczego dieta ubogoresztkowa jest ważna przed kolonoskopią
• Ubogoresztkowa, bezresztkowa, lekkostrawna, płynna – czym się różnią
• Co można jeść na diecie ubogoresztkowej przed kolonoskopią (lista)
• Czego nie wolno jeść przed kolonoskopią (lista zakazów)
• Jadłospis diety ubogoresztkowej – 3 dni przed kolonoskopią
• Ile dni przed kolonoskopią stosować dietę ubogoresztkową
• Czy można pić kawę, jeść banany i ziemniaki przed kolonoskopią
• Najczęstsze błędy w diecie ubogoresztkowej przed kolonoskopią
• Dieta ubogoresztkowa a wynik – co dalej po kolonoskopii
• Podsumowanie – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią
• Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
• Bibliografia i źródła naukowe

Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią – najkrótsza odpowiedź

Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią ogranicza błonnik do około 10–15 g dziennie, żeby zmniejszyć ilość resztek pokarmowych zalegających w jelicie. Wprowadza się ją zazwyczaj na 2–3 dni przed badaniem i kończy przejściem na dietę płynną dzień wcześniej.

To wąski wycinek całego przygotowania. Nie omawiamy tu preparatów przeczyszczających ani samego dnia badania – skupiamy się na tym, co realnie kłaść na talerz w fazie ubogoresztkowej.

Uwaga. Powyższe zalecenia są ogólne i dotyczą typowego przygotowania do kolonoskopii u osoby dorosłej bez chorób dodatkowych. Nadrzędna jest zawsze pisemna instrukcja ośrodka wykonującego badanie oraz rodzaj przepisanego preparatu przeczyszczającego – jeśli różnią się od tego artykułu, stosuj się do instrukcji ośrodka. Obowiązkową konsultację z lekarzem powinny odbyć osoby z cukrzycą, chorobami nerek lub serca, przyjmujące leki przeciwzakrzepowe oraz kobiety w ciąży i karmiące.

Na czym polega dieta ubogoresztkowa i ile błonnika dziennie

Dieta ubogoresztkowa polega na ograniczeniu błonnika pokarmowego do około 10–15 g na dobę, podczas gdy typowa podaż w zdrowym jadłospisie to około 25 g. „Resztka” to niestrawiona część pokarmu – głównie błonnik nierozpuszczalny ze skórek, pestek, ziaren i łupin.

W praktyce oznacza to dwie zmiany naraz. Po pierwsze, wybieramy produkty o niskiej zawartości włókna: jasne pieczywo pszenne bez ziaren, biały ryż, drobny makaron, kasza manna. Po drugie, zmieniamy obróbkę – warzywa i owoce gotujemy, obieramy ze skórki i w razie potrzeby przecieramy, bo obróbka termiczna i mechaniczna rozbija część włókna. Ta sama marchewka na surowo jest problemem, a ugotowana i obrana – już nie.

Dieta ubogoresztkowa bywa też stosowana przy zapaleniu uchyłków jelita grubego, w zaostrzeniach nieswoistych zapaleń jelit czy przy chorobie Leśniowskiego-Crohna, więc dla części pacjentów nie jest nowością. Przed kolonoskopią różni się jednym: ma jeszcze krótszy horyzont i konkretny cel diagnostyczny.

Błonnik rozpuszczalny vs nierozpuszczalny – co ograniczamy

Najbardziej przeszkadza błonnik nierozpuszczalny – ten z otrąb, skórek, pestek i pełnego ziarna, który nie chłonie wody i przechodzi przez jelito niemal w całości. To on tworzy widoczne resztki. Błonnik rozpuszczalny (np. z obranego jabłka po ugotowaniu, z owsa) jest łagodniejszy, ale w fazie ubogoresztkowej i tak ograniczamy oba, bo liczy się sumaryczna ilość włókna, a nie tylko jego rodzaj.

Dlaczego dieta ubogoresztkowa jest ważna przed kolonoskopią

Resztki bogate w błonnik zalegają w jelicie i zasłaniają błonę śluzową, przez co lekarz może przeoczyć drobne polipy lub zmiany. Gorsze oczyszczenie oznacza ryzyko powtórzenia badania, a jakość przygotowania ocenia się w skali Boston (BBPS).

Dieta nie zastępuje preparatu przeczyszczającego – działa wcześniej. Im mniej resztek trafi do jelita w ostatnich dniach, tym łatwiej preparatowi je usunąć. To ma znaczenie diagnostyczne: kolonoskopia jest podstawowym badaniem wykrywającym zmiany, które mogą prowadzić do raka jelita grubego, a czyste, dobrze widoczne jelito to warunek rzetelnego opisu.

💬 Komentarz dietetyka – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią W pracy z podopiecznymi regularnie spotykam sytuację, w której ktoś „dla zdrowia” dokłada na dwa dni przed badaniem owsiankę z siemieniem i surówkę. Efekt jest odwrotny do zamierzonego: to podnosi ilość resztek dokładnie wtedy, gdy chcemy ją zbić do minimum. Mechanizm jest prosty – błonnik nierozpuszczalny nie znika w kilka godzin. Dlatego zamiast mówić „jedz lekko”, podaję konkretny próg około 10–15 g błonnika i gotową listę produktów. Wtedy nikt nie improwizuje. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Ubogoresztkowa, bezresztkowa, lekkostrawna, płynna – czym się różnią

To cztery różne diety, które w przygotowaniu do kolonoskopii przechodzi się kolejno. Lekkostrawna ogranicza to, co ciężkostrawne; ubogoresztkowa – konkretnie błonnik do około 10–15 g; bezresztkowa – błonnik niemal do zera; płynna – wyłącznie klarowne płyny w dniu przed badaniem.

Mylenie tych pojęć to najczęstsze źródło błędów. Poniższa „Drabina resztek DNŻ” pokazuje, który etap odpowiada któremu momentowi i co wolno na każdym szczeblu.

Dieta	Ile błonnika / co ogranicza	Kiedy przed kolonoskopią	Przykład dozwolonego
Lekkostrawna	ogranicza ciężkostrawne, błonnik umiarkowanie (~20 g)	ok. 7 dni przed	gotowane warzywa, chude mięso
Ubogoresztkowa	błonnik ~10–15 g/dobę	3–1 dni przed	biały ryż, kasza manna, banan
Bezresztkowa	błonnik niemal do zera, minimum resztek	2–1 dni przed	klarowny bulion, kisiel, jajko
Płynna (klarowna)	wyłącznie klarowne płyny	dzień przed / dzień badania	woda, herbata, klarowny bulion
Bogatoresztkowa (powrót)	stopniowy powrót do ~25 g błonnika	od 1–2 dnia po badaniu	pełne ziarno, surowe warzywa, strączki

Wartości g błonnika orientacyjne, z definicji dietetycznych. Kolumna „kiedy” zależna od instrukcji ośrodka.

Więcej o skrajnym wariancie znajdziesz w tekście o tym, jak wygląda dieta bezresztkowa – zasady i wskazania, a o łagodniejszym – w opisie tego, na czym polega dieta lekkostrawna – zasady i produkty zalecane.

Kolejność faz przed kolonoskopią

U pacjenta z typowym przygotowaniem układa się to w prostą oś: około 7 dni przed badaniem można odpuścić najcięższe potrawy, na 3–1 dni wchodzi faza ubogoresztkowa, na 2–1 dni bywa zalecana bezresztkowa, a dzień przed – wyłącznie klarowne płyny. Nie każdy ośrodek każe przechodzić przez wszystkie szczeble; część łączy je w krótszy schemat. Dlatego oś traktuj jako mapę pojęć, nie jako sztywny nakaz.

Co można jeść na diecie ubogoresztkowej przed kolonoskopią (lista)

Dozwolone są produkty ubogie w błonnik (utrzymujące podaż w okolicy 10–15 g dziennie), gotowane, obrane i bez ziaren: jasne pieczywo pszenne, biały ryż, kasza manna, drobny makaron, chude gotowane mięso i ryby, jajka, twaróg, przecedzone buliony, banan, gotowana marchew bez skórki oraz kisiel.

Poniżej pełna lista pogrupowana. Zwróć uwagę na obróbkę – to ona decyduje częściej niż sam produkt.

Zboża i produkty skrobiowe

• jasne pieczywo pszenne bez ziaren, jasne bułki, sucharki pszenne
• biały ryż, kasza manna, drobny makaron pszenny
• obrane, gotowane ziemniaki (puree, gotowane)

Białko

• chude gotowane mięso: pierś z kurczaka, indyk, cielęcina
• chude gotowane ryby: dorsz, sandacz, mintaj
• jajka na miękko lub ścięte na parze

Nabiał

• chudy twaróg, jogurt naturalny bez dodatków (w tolerancji)
• niewielkie ilości mleka do rozcieńczenia kaszy manny

Warzywa i owoce dozwolone

• gotowana marchew bez skórki, dynia, cukinia obrana bez pestek
• banan (dojrzały), gotowane, obrane jabłko lub mus jabłkowy bez skórki

Napoje

• woda, słaba herbata, klarowne buliony przecedzone
• kawa bez fusów i bez mleka (do doby przed badaniem, jeśli ośrodek dopuszcza)

Czego nie wolno jeść przed kolonoskopią (lista zakazów)

Wyklucza się produkty bogate w błonnik, czyli wszystko, co podnosi podaż powyżej ~10–15 g dziennie i daje „resztki” lub barwi jelito: pieczywo razowe i z ziarnami, otręby, surowe warzywa i owoce ze skórką, owoce z pestkami, orzechy, nasiona, strączki oraz buraki i inne produkty barwiące.

Warto rozdzielić dwa różne powody, dla których produkt trafia na listę zakazów.

Powód 1: dużo błonnika i pestek/ziaren

• pieczywo razowe, pełnoziarniste, wieloziarniste, pumpernikiel, otręby
• owoce z pestkami: maliny, truskawki, kiwi, winogrona, figi
• surowe warzywa i owoce ze skórką, kapusta, brokuł, kalafior
• orzechy, nasiona, pestki dyni i słonecznika, siemię lniane
• rośliny strączkowe: fasola, groch, soczewica, ciecierzyca
• grube kasze (gryczana, pęczak), brązowy ryż, płatki owsiane

Powód 2: barwią światło jelita (fałszywy obraz)

• buraki i sok z buraków
• produkty z intensywnym czerwonym lub fioletowym barwnikiem
• napoje i galaretki barwione na czerwono/fioletowo

Barwiące warzywa to częsty błąd, bo pacjent traktuje burak jako „zdrowe warzywo”. Tymczasem jego barwnik potrafi zabarwić treść jelita i utrudnić ocenę. Ta sama logika obowiązuje przy innych badaniach przewodu pokarmowego – zbliżone zasady lekkiej diety obowiązują np. przy przygotowaniu do gastroskopii czy przy tym, co jeść przed badaniem USG jamy brzusznej.

Jadłospis diety ubogoresztkowej – 3 dni przed kolonoskopią

Poniżej rozpisany jadłospis fazy ubogoresztkowej na dzień -3, -2 i -1. W dniu -1 posiłki są coraz lżejsze, aż do przejścia na dietę płynną wieczorem, zgodnie z instrukcją ośrodka.

Dzień -3

Śniadanie: kasza manna na wodzie lub rozcieńczonym mleku z dojrzałym bananem.

Obiad: gotowana pierś z kurczaka, biały ryż, gotowana marchewka bez skórki.

Kolacja: jasne pieczywo pszenne z chudym twarożkiem.

Dzień -2

Śniadanie: jajko na miękko i jasna bułka pszenna.

Obiad: gotowany dorsz, drobny makaron, przecedzony bulion.

Kolacja: kisiel i sucharki pszenne.

Dzień -1 (przejście na płyny)

Do południa produkty stałe ubogoresztkowe (np. biały ryż z gotowaną, obraną marchewką), po południu przejście na dietę płynną przed kolonoskopią według instrukcji ośrodka: klarowne buliony, woda, słaba herbata. Szczegółowy plan całego dnia badania znajdziesz w kompletnym planie przygotowania do kolonoskopii.

Ile dni przed kolonoskopią stosować dietę ubogoresztkową

Polskie ośrodki najczęściej zalecają 3 dni, ale aktualne wytyczne i metaanalizy pokazują, że u pacjentów niskiego ryzyka wystarcza 1 dzień diety ubogoresztkowej – dłuższe restrykcje nie poprawiają jakości oczyszczenia. Zasada nadrzędna pozostaje jedna: stosuj się do instrukcji ośrodka.

Wytyczne US Multi-Society Task Force z 2025 roku (pierwsza aktualizacja od 2014) oraz europejskie ESGE z 2019 dopuszczają dietę niskobłonnikową ograniczoną do dnia poprzedzającego badanie. Metaanaliza opublikowana w BMC Gastroenterology w 2025 roku, obejmująca 5 badań RCT i 2248 pacjentów, wykazała odsetek adekwatnego oczyszczenia na poziomie 90,1% dla diety 1-dniowej i 89,7% dla wielodniowej (OR 1,03). Osobne badania (Wang 2024, Machlab 2024) potwierdzają brak różnicy w skuteczności przy lepszej tolerancji krótszej diety.

Instrukcja ośrodka > wszystko inne. Powyższe dane nie są zachętą do skracania diety na własną rękę. Jeśli Twój ośrodek zaleca 3 dni, stosujesz 3 dni. Wytyczne pokazują jedynie, że krótszy wariant u osób niskiego ryzyka jest równie skuteczny – decyzję podejmuje placówka i rodzaj preparatu.

Przygotowanie to jeden etap, ale codzienna dieta decyduje o kondycji jelit na dłużej. Sprawdź dietę online przygotowaną przez naszych dietetyków i ułóż jadłospis pod swój przewód pokarmowy, nie tylko na te kilka dni. Zajmiemy się resztą.

Czy można pić kawę, jeść banany i ziemniaki przed kolonoskopią

Tak: banany oraz obrane, gotowane ziemniaki są dozwolone na etapie ubogoresztkowym, a kawa bez fusów i bez mleka zwykle do doby przed badaniem. Potem zostają już tylko klarowne płyny. Zawsze decyduje instrukcja ośrodka i rodzaj preparatu.

Ziemniaki: obrane i ugotowane mają mało błonnika, więc mieszczą się w fazie ubogoresztkowej. Odpadają smażone, pieczone ze skórką i frytki.

Banan: dojrzały banan jest jednym z niewielu dozwolonych owoców, bo nie ma pestek ani twardej skórki.

Kasza manna: tak, to typowy produkt tej fazy. Grube kasze (gryczana, pęczak) odpadają.

Pomidory: ze skórką i pestkami nie; ewentualnie przecier bez pestek w małej ilości, jeśli ośrodek nie zaleca inaczej.

Kawa przed kolonoskopią – tak czy nie

Czarna kawa bez fusów jest zwykle dopuszczalna do doby przed badaniem, bo to klarowny płyn. Problemem jest mleko (zmętnienie) i fusy. W dniu diety płynnej większość ośrodków dopuszcza czarną kawę lub herbatę bez dodatków, ale to punkt, który najlepiej potwierdzić w swojej instrukcji.

Najczęstsze błędy w diecie ubogoresztkowej przed kolonoskopią

Najczęstsze pomyłki to mylenie diety ubogoresztkowej ze „zdrową”, zbyt późne rozpoczęcie fazy, jedzenie buraków barwiących światło jelita i pomijanie płynów. Poniżej pełna lista z gabinetu.

1. Mylenie diety ubogoresztkowej ze „zdrową” – sałatki, pełne ziarno i otręby „bo zdrowe”.
2. Traktowanie owoców z pestkami (maliny, truskawki, kiwi, winogrona) jako dozwolonych owoców.
3. Buraki i produkty barwiące, które fałszują obraz jelita.
4. Zbyt późne rozpoczęcie fazy ubogoresztkowej – na ostatni wieczór.
5. Pieczywo razowe i wieloziarniste zamiast jasnego pszennego.
6. Surowe warzywa i owoce ze skórką zamiast gotowanych i obranych.
7. Orzechy, nasiona i pestki dyni jako „niewinna przekąska”.
8. Pominięcie nawodnienia w trakcie fazy.
9. Mleko lub fusy w kawie tuż przed dietą płynną.
10. Ignorowanie instrukcji ośrodka na rzecz „ogólnej diety z internetu”.

💬 Komentarz dietetyka – najczęstszy mit o diecie przed kolonoskopią Najczęstszy mit, który prostuję u podopiecznych, brzmi: „im dłużej i im ostrzej, tym lepiej”. Ludzie potrafią katować się siedmiodniową restrykcją, przekonani, że to poprawi wynik. Danych to nie potwierdza – w metaanalizie z 2025 roku jeden dzień diety dał praktycznie ten sam efekt co kilka (90,1% vs 89,7%). Czego nie znajdziesz w większości polskich artykułów: liczby. Wszędzie jest „ogranicz błonnik na 3–7 dni”, nigdzie progu w gramach ani informacji, że krótszy wariant bywa równie skuteczny i lepiej tolerowany. To nie jest zachęta do samowolki – to argument, żeby spokojnie trzymać się instrukcji ośrodka zamiast dokładać sobie cierpienia na zapas. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Dieta ubogoresztkowa a wynik – co dalej po kolonoskopii

Po badaniu wraca się stopniowo do normalnej ilości błonnika – nie skokowo. Jeśli usunięto polipy, tempo powrotu i ewentualne dodatkowe zalecenia ustala lekarz.

Pierwszego dnia po kolonoskopii zwykle zostajemy przy lekkich, gotowanych posiłkach, a przez kolejne dni świadomie odbudowujemy podaż błonnika, przechodząc w stronę diety bogatoresztkowej i powrotu do błonnika. Jeśli na co dzień masz dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, warto ułożyć jadłospis pod dietę przy IBS, a nie wracać do przypadkowego jedzenia.

Przy okazji odbudowy diety pomocne bywają praktyczne materiały, jak tani jadłospis na cały tydzień z listą zakupów, a jeśli po intensywnym oczyszczaniu chcesz zadbać o nawodnienie i elektrolity, sprawdź, które produkty wypłukują potas z organizmu. Nie mylimy tego z modnym „oczyszczaniem” – o tym, co w nim jest faktem, a co mitem, piszemy w tekście o tym, na czym polega dieta oczyszczająca – fakty i mity.

Podsumowanie – dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią

Dieta ubogoresztkowa przed kolonoskopią sprowadza się do jednego: ograniczyć błonnik do około 10–15 g dziennie, żeby jelito było czyste i dobrze widoczne. Postaw na produkty gotowane, jasne i obrane, a odstaw pełne ziarno, pestki, surowe warzywa i produkty barwiące. Aktualne wytyczne pokazują, że u większości pacjentów wystarczy zadbać o to przez 1–3 dni, ale zawsze nadrzędna jest pisemna instrukcja Twojego ośrodka. Jeśli chcesz zadbać o jelita także po badaniu, ułóż jadłospis z dietetykiem online.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Czy 2 dni przed kolonoskopią można jeść ziemniaki?

Tak, obrane i ugotowane ziemniaki (także w formie puree) są dozwolone na etapie ubogoresztkowym, bo mają mało błonnika. Odpadają frytki, ziemniaki pieczone ze skórką i smażone.

Co wchodzi w skład diety ubogoresztkowej?

Jasne pieczywo pszenne, biały ryż, kasza manna, drobny makaron, chude gotowane mięso i ryby, jajka, twaróg, przecedzone buliony, banan, gotowana marchew bez skórki i kisiel. Wszystko gotowane, obrane i bez ziaren.

Co jeść na 3 dni przed kolonoskopią?

Trzymaj się produktów ubogoresztkowych i z każdym dniem jedz lżej. Dzień -3 i -2: gotowane mięso lub ryba z białym ryżem lub drobnym makaronem i gotowaną marchewką. Dzień -1: posiłki coraz lżejsze, po południu przejście na klarowne płyny wg instrukcji ośrodka.

Jaki jest przykładowy jadłospis diety ubogoresztkowej?

Śniadanie: kasza manna na wodzie z bananem. Obiad: gotowana pierś z kurczaka, biały ryż, gotowana marchew. Kolacja: jasne pieczywo z chudym twarożkiem. Pełny plan na 3 dni znajdziesz w sekcji z jadłospisem powyżej.

Jak długo stosować dietę ubogoresztkową przed kolonoskopią?

Polskie ośrodki najczęściej zalecają 3 dni, ale wytyczne USMSTF 2025 i metaanalizy wskazują, że u pacjentów niskiego ryzyka wystarcza 1 dzień. Decyduje instrukcja ośrodka i rodzaj preparatu.

Czym różni się dieta ubogoresztkowa od lekkostrawnej i bezresztkowej?

Lekkostrawna ogranicza to, co ciężkostrawne (błonnik umiarkowanie). Ubogoresztkowa celuje w około 10–15 g błonnika. Bezresztkowa schodzi z błonnikiem niemal do zera. To trzy różne poziomy tej samej osi.

Czy można pić kawę przed kolonoskopią?

Czarna kawa bez fusów i bez mleka jest zwykle dozwolona do doby przed badaniem, bo to klarowny płyn. Mleko i fusy odpadają. Ostateczną decyzję potwierdź w instrukcji ośrodka.

Bibliografia i źródła naukowe

[1] Jacobson BC, Anderson JC, Burke CA, et al. (US Multi-Society Task Force on Colorectal Cancer). Optimizing bowel preparation quality for colonoscopy: consensus recommendations. Am J Gastroenterol / Gastrointest Endosc, 2025. DOI: 10.1016/j.gie.2025.02.010.

[2] Du J, He X, Li P, et al. One-day versus multi-day low-residue diet before colonoscopy: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials (5 RCT, 2248 pacjentów). BMC Gastroenterology, 2025.

[3] Wang F, et al. One-day versus three-day low-residue diet for bowel preparation before colonoscopy: a randomized controlled trial. J Gastroenterol Hepatol, 2024;39(5):787–795.

[4] Machlab S, et al. Restrictive versus non-restrictive diet for colonoscopy preparation: a non-inferiority randomized trial. Endosc Int Open, 2024;12(3):E352–E360.

[5] Hassan C, East J, Radaelli F, et al. Bowel preparation for colonoscopy: ESGE Guideline – update. Endoscopy, 2019;51(8):775–794.

[6] Normy żywienia dla populacji Polski. Narodowy Instytut Zdrowia Publicznego PZH – PIB (wersja do potwierdzenia przed publikacją).