Zatrzymanie wody w organizmie – przyczyny, objawy, testy

Każdy z nas spożywa płyny, w tym wodę. Jest to niewątpliwie potrzebne do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Jednak robi się to problematyczne w momencie, gdy dochodzi do zatrzymywania wody w organizmie. Jakie mogą być tego przyczyny, a jakie objawy? Tego dowiesz się w artykule!

Spis treści

Nadmiar wody w organizmie

Z dużym prawdopodobieństwem wiesz, że woda jest człowiekowi niezbędna do życia. Jest to bez dwóch zdań prawda. Ciało człowieka składa się w ok. 50-60 % z wody [8], a bez wody człowiek może przeżyć maksymalnie 7 dni. Problem zaczyna się, gdy dochodzi do nadmiernego zatrzymania wody w organizmie, gdyż może to powodować pogorszone samopoczucie.

Przeczytaj także: Odwodnienie organizmu – objawy, skutki, leczenie

Nadmiar wody w organizmie dotyczy głównie kobiet, co jest powiązane z ich gospodarką hormonalną (np. comiesięczny cykl miesiączkowy). Jednak problem zatrzymania wody w organizmie może tyczyć się obydwóch płci. Przyczyn zatrzymywania wody może być bardzo wiele, o czym zaraz dokładniej się dowiesz.

Szklanka wody

Przyczyny zatrzymania wody w organizmie

Przyczyny zatrzymywania wody w organizmie są dość szerokie. Mogą to być choroby, ale również nieodpowiednia dieta. Niżej przyjrzymy się dokładniej, jakie są przyczyny zatrzymywania w organizmie i co można z tym zrobić.

Nadmierne spożycie soli (przetworzona żywność)

Nadmierne spożycie soli jest jednym z głównych powodów zatrzymywania się wody w organizmie. Dzienne zalecanie spożycie wynosi 5 g, gdzie średnio na świecie spożywa się 9-12 g, co jest wartością zdecydowanie zbyt dużą [10]. Co więcej, nadmierne spożycie soli powoduje nadciśnienie tętnicze, które nieleczone będzie prowadziło do chorób takich jak:

  • udary
  • choroby niedokrwiennej serca
  • niewydolności serca
  • niewydolności nerek.

Jakie produkty będą powodować zatrzymywanie się wody? Te, które są zasobne w sól. Będzie to przede wszystkim:

  • Fast foody (McDonald, KFC i inne)
  • Dania instant (np. zupki chińskie, gotowe pizze)
  • Mieszanki przypraw bogatych w sól
  • Sery (np. feta, halloumi, pleśniowe)
  • Kiszonki (np. ogórki kiszone, kapusta kiszona)
  • Wędzone produkty (np. ryby)
  • Wędliny (np. pakowane w folie, salami, kiełbaski)

Jeżeli doświadczasz nadmiernego gromadzenia się wody, to w pierwszej kolejności zredukuj spożycie fast foodów, dań instant czy też mieszanek przypraw bogatych w sól. Następnie zastanów się, czy nie spożywasz zbyt dużo serów, kiszonek czy też wędzonych ryb. Warto je spożywać, gdyż są bogate w poszczególne witaminy, związki mineralne czy też prozdrowotne kwasy tłuszczowe (np. sery mają dużo wapnia, a wędzone ryby kwasy omega 3). Jednak warto zachować umiar w ich spożyciu, a to z racji bardzo łatwego dostarczenia dużych ilości soli.

Borykasz się z nadmiernym gromadzeniem wody w organizmie i chcesz się tego uniknąć? Nasi dietetycy online z chęcią przygotują dla Ciebie indywidualną dietę, która będzie zawierała odpowiednie ilości soli! Dodatkowo ułożą indywidualny plan suplementacyjny, który może wesprzeć pozbycie się nadmiernemu zatrzymywaniu wody w organizmie.  Pomogliśmy ponad 20 000 osobom osiągnąć cel, a nasza opinia w Google to 5/5 na podstawie ponad 400 opinii. Szybkie, smaczne i indywidualne diety to nasza specjalność!

Przewlekły stres (kortyzol)

Przyczyną zatrzymywanie wody w organizmie może być przewlekły stres, który z kolei może zwiększać stężenie hormonów antydiuretycznych (wazopresyna) [11]. Ponadto może on również zwiększać stężenie sodu [12] (składowa soli), która jak już wiesz, sprzyja retencji wody w Twoim organizmie.

Co więcej, stres sprzyja niezdrowym wyborom żywieniowym, szczególnie żywności wysokosmakowitej (wysokokaloryczna, bogata w tłuszcz, cukier czy też sól) [13]. A jak już wiesz, nadmierne spożycie zdecydowanie będzie sprzyjać zatrzymywaniu wody w organizmie. Znów ta nieszczęsna sól…

Niedoczynność tarczycy

Kolejnym z powodów zatrzymywania wody w organizmie jest niedoczynność tarczycy. Choroba ta powoduje zmniejszony podstawowy metabolizm, termogenezę czy też zmniejszony przepływ nerkowy – a wszystkie te czynniki prowadzą do zatrzymywania wody w organizmie [15]. Co więcej, osoby z niedoczynnością tarczycy cierpią na zaparcia, które mogą skutkować przyrostem masy ciała (a on głównie wynika z zatrzymywania wody).

Kobieta sprawdzająca nadmiar wody w ciele

Choroby nerek

Choroby nerek to kolejne z przyczyn zatrzymywania się wody w organizmie. Do takich chorób nerek zaliczyć możemy ostre kłębuszkowe zapalenie nerek, zespół nerczycowy czy też przewlekła choroba nerek [16,17]. Są one powiązane z nasilonym zatrzymywaniem sodu i wody w nerkach. 

Niedobór snu

Ograniczenie snu może zwiększyć dzienne spożycie energii o średnio 385 kcal w porównaniu do osób, które śpią optymalnie [18]. Z kolei u pacjentów, którym ograniczono sen do 5 godzin przez 5 nocy, doszło do zwiększonej aktywacji obszarów układu nagrody w odpowiedzi na pokarm o dużej gęstości energetycznej [19]. Czyli mieli oni większą ochotę na produkty smakowite, gęste energetyczne (bogate w tłuszcz, cukier czy też sól). Jak widzisz, znów sól jest jednym z powodów zatrzymywania wody w organizmie. 

Przeczytaj także: Co jeść, żeby lepiej spać?

Przyjmowanie leków (antykoncepcja hormonalna)

Antykoncepcja hormonalna może wpływać na zatrzymywanie się wody w organizmie. Związane jest to z estrogenem, który stymuluje wydzielanie aldosteronu. On z kolei wpływa na zmniejszone wydalanie sodu z organizmu. To może powodować cykliczne zatrzymywanie wody i przyrost masy ciała, jednak nie każda kobieta doświadczy tego efektu [20,21]

Inne przyczyny zatrzymywania wody

Istnieje również wiele innych powodów zatrzymywania się wody (tzw. obrzęki). Do ich przyczyn zalicza się [14]:

  • reakcje alergiczne
  • niedożywienie białkowo-kaloryczne, 
  • ciąża
  • choroby wątroby (marskość)
  • zastoinowa niewydolność serca
  • skutki uboczne leków 

Przeczytaj także: Dlaczego mam wolny metabolizm 

Objawy zatrzymania wody w organizmie

Nadmiar wody w organizmie może objawiać się w różny sposób. Do najczęstszych z nich będą należeć [22]:

  • Wahania masy ciała
  • Niepasująca biżuteria
  • Opuchnięte stopy, kostki, nadgarstki
  • Obrzęki
  • Bóle stawów
  • Napięta, bolesna skóra
Kobieta sprawdzająca nadmiar wody w organizmie
 

Jakie testy wykonać na nadmiar wody w organizmie?

Jakie testy wykonać na nadmiar wody w organizmie? Takowe w pełni rzetelne testy nie istnieją. Co prawda można spotkać się z informacjami, iż istnieją domowe testy na nadmiar wody w organizmie, które polegają na naciśnięciu palcem na skórę przez 5-15 sekund, a następnie zmniejszeniu nacisku. Jeżeli pojawi się wgłębienie, to ma to świadczyć o nagromadzeniu się wody w organizmie.

Jednak nie jest to miarodajna metoda. Jeżeli podejrzewasz u siebie zatrzymywanie wody w organizmie, to warto przyjrzeć się jakości diety,  a przede wszystkim czy nie spożywasz zbyt dużej ilości sodu z dietą (przetworzone jedzenie, kiszonki, konserwy). Jeżeli pomimo zmiany diety wciąż zauważasz zatrzymywanie wody w organizmie, to warto udać się do lekarza w celu diagnostyki czy przypadkiem nie dolegają Ci choroby, które takie zatrzymywanie wody mogą powodować.

Przeczytaj także: Najlepsza woda mineralna – ranking

Czy zatrzymanie wody w organizmie jest niebezpieczne?

Czy zatrzymanie wody w organizmie jest niebezpieczne? I tak i nie. Przed okresem jest to naturalna rzecz (o czym przeczytasz niżej) i nie masz co się martwić. Z kolei zatrzymywanie wody, jak już wiesz, może być związane z występującymi chorobami, o których nie masz pojęcia np. choroby nerek, czy też niedoczynność tarczycy. Warto w takim przypadku udać się do lekarza w celu znalezienia przyczyny zatrzymywania wody.

Przeczytaj także: Zioła i herbaty wspomagające odchudzanie

Jest jednak coś takiego jak wodobrzusze. Jest to nadmierne gromadzenie płynu w obrębie jamy brzusznej ponad fizjologiczną ilość. Co istotne nie jest to choroba sama w sobie, a objaw choroby. Problem w tym, że powodem takiego patologicznego zatrzymywania wody w organizmie mogą być już poważniejsze choroby np. rak jajnika [6]. Samo wodobrzusze objawia się stopniowo powiększającym obwodem brzucha wraz z dyskomfortem w obrębie jamy brzusznej, bólami i nudnościami [7]. W takim wypadku zatrzymywanie wody w organizmie jest bardzo niebezpieczne i zdecydowanie warto natychmiastowo udać się do lekarza!

Zatrzymanie wody w organizmie w ciąży

Zatrzymywanie wody w organizmie w ciąży i sam przyrost masy ciała to naturalna kolej rzeczy. Organizm przygotowuje się do wydania na świat potomka. Jeżeli Twoja masa ciała jest prawidłowa, to w trakcie ciąży powinien wynosić ok. 11,5-16 kilogramów, a składa się na to m.in. masa ciała dziecka, płyn owodniowy, dodatkowa tkanka tłuszczowa, łożysko, krew i dodatkowe płyny. Stąd też warto zadbać o odpowiednią dietę w ciąży, aby zadbać o zdrowie dziecka, jak i swoje! 

Przeczytaj także: Jak schudnąć po ciąży?

Zatrzymanie wody przed okresem

Jeżeli zastanawiasz się, czy zatrzymywanie wody przed okresem jest normalne, to wiedz, że tak. Zatrzymywanie wody przed okresem to naturalna kolej rzeczy. Zauważa się, że jest to średnio 0,5 kilograma [1]. Co jest tego powodem? Wcześniej wspominaliśmy, że zwiększone spożycie sodu będzie powodowało retencję wody. Jednym z objawów PMS jest zwiększony apetyt, co będzie wiązało się ze większym spożyciem sodu wraz z dietą (często ze słonych produktów) [2]. W tym momencie zastanów się – jak bardzo zwiększa się Twoje spożycie żywności przed okresem i jakie są to produkty (zgadnijmy – słone i jeszcze raz słone?).

Kobieta jedząca burgera

Stąd też przede wszystkim wynika zatrzymanie wody przed okresem (nadmierny apetyt na smakowite i słone produkty). Często można spotkać się z informacją, że wahania poziomów hormonów (estrogenu i progesteronu) powodują zatrzymywanie wody w organizmie. Jednak w jednym z badań ani poziom estradiolu czy też progesteronu nie był istotnie powiązany z zatrzymywaniem płynów [3]. Stąd też przede wszystkim warto skupić się na kontrolowaniu spożywania słonych produktów przed okresem, gdyż to one są głównym powodem zatrzymywania wody w tym czasie. 

Przeczytaj także: Jak złagodzić objawy PMS dietą?

Zatrzymanie wody w organizmie u osób starszych

Zatrzymywanie wody w organizmie u starszych również może mieć miejsce. Może to wynikać z tego, że osoby starsze mają gorsze odczucie smaku. W związku z tym mogą oni preferować większą ilość produktów słonych (które są źródłem soli) [4], przez co będzie dochodziło do retencji wody. Co więcej, osoby starsze są predysponowane do zatrzymywania wody w organizmie (ale również do odwodnienia) w wyniku zaburzeń elektrolitowych [5].

Podsumowanie

Przyczyn zatrzymywania wody w organizmie jest wiele. Do głównych należy nadmierne spożycie soli, przewlekły stres, choroby nerek czy też niedoczynność tarczycy. Jednak w pierwszej kolejności zdecydowanie warto zwrócić uwagę na zbyt wysokie spożycie soli, które odgrywa główną rolę w zatrzymywaniu wody w organizmie. Z kolei zatrzymywanie wody przed okresem to naturalna kolej rzeczy, która wynika głównie ze zwiększonego apetytu w trakcie trwania PMS-u.

Piśmiennictwo

Zacznij działać!

Zadbaj o sylwetkę i zdrowie!

Rozpocznij dietę

Zostań ekspertem z dietetyki!

Sprawdź kursy