Co jeść przy owrzodzeniu dwunastnicy? Dieta wrzodowa, lista produktów i jadłospis

Przy wrzodzie dwunastnicy jesz 5–6 lekkich posiłków co 2,5–3 godziny, a z talerza znika to, co można spożywać tylko sporadycznie i co pobudza kwas żołądkowy i drażni wyŜiółkę. Do 90% takich owrzodzeń ma związek z zakażeniem Helicobacter pylori, dlatego sam jadłospis wspiera leczenie, ale nie zastępuje leków.

Najważniejsze wnioski – dieta wrzodowa

• Do 90% wrzodów dwunastnicy wiąże się z zakażeniem tą bakterią. Trwałe wyleczenie daje dopiero skuteczna eradykacja, a żywienie wspiera gojenie i ogranicza nawroty.
• Ból pojawia się na czczo i w nocy, a ustaje po jedzeniu. Stąd reguła: 5–6 niewielkich posiłków co 2,5–3 godziny, bez długich przerw.
• Odstaw mocną kawę (także bezkofeinową), alkohol, potrawy smażone i kwaśne owoce – nasilają produkcję kwasu.
• Podczas antybiotykoterapii probiotyki podnoszą skuteczność eradykacji (w metaanalizach z około 62 do 79%) i zmniejszają biegunkę poantybiotykową.
• Leków przeciwzapalnych (NLPZ) nigdy nie bierz na czczo. Palenie tytoniu wyraźnie opóźnia gojenie.
• Smoliste stolce, fusowate wymioty lub silny ból nadbrzusza to sygnał do pilnego kontaktu z lekarzem.

Spis treści

• Najważniejsze wnioski – dieta wrzodowa
• Wrzody dwunastnicy a wrzody żołądka – różnice w diecie
• Dlaczego dieta wrzodowa ma znaczenie?
• Główne zasady – jak jeść przy wrzodzie dwunastnicy?
• Co jeść przy wrzodach dwunastnicy? Lista produktów zalecanych
• Czego nie wolno jeść przy wrzodach żołądka i dwunastnicy?
• Dieta przy zaostrzeniu – co jeść w ostrej fazie?
• Dieta podczas eradykacji Helicobacter pylori
• Wrzody dwunastnicy a leki przeciwzapalne (NLPZ)
• Co pić przy wrzodzie dwunastnicy?
• Przykładowy jadłospis przy chorobie wrzodowej na 1 dzień
• Plan na nocny ból głodowy
• Wrzody dwunastnicy a inne schorzenia – jak łączyć diety?
• Domowe sposoby i naturalne wsparcie
• Suplementy i probiotyki – co pomaga w gojeniu?
• Styl życia – co jeszcze pomaga w gojeniu?
• Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
• Podsumowanie – dieta wrzodowa
• Bibliografia i źródła naukowe

Wrzody dwunastnicy a wrzody żołądka – różnice w diecie

Zasady są zbliżone, ale rytm posiłków inny. Przy wrzodzie dwunastnicy ból jest głodowy i ustaje po jedzeniu, przy wrzodzie żołądka narasta 15–60 minut po posiłku.

Wrzód dwunastnicy leży w opuszce, tuż za odźwiernikiem, a zmiana w ścianie tego narządu. Kwas powstaje w żołądku, więc w obu przypadkach żywieniowy cel jest podobny: wyciszyć produkcję kwasu i osłonić wyŜiółkę przewodu pokarmowego. Jeśli zmaga sz się z zapaleniem błony śluzowej, pomocna bywa też dieta przy nadżerce żołądka, oparta na tych samych regułach oszczędzania.

Praktyczny wniosek jest prosty. Osoba z wrzodem dwunastnicy musi jeść regularnie, bo każdy posiłek wycisza ból głodowy. U osób z wrzodami żołądka (leczeniu wrzodów żołądka sprzyjają te same zasady) częste, ale mniejsze porcje mają chronić przed bólem po jedzeniu.

Tabela porównawcza: wrzody dwunastnicy a wrzody żołądka

Cecha	Wrzody dwunastnicy	Wrzody żołądka
Lokalizacja	Opuszka dwunastnicy	Ściana żołądka
Charakter bólu	Głodowy, nocny	Poposiłkowy (15–60 min)
Reakcja na jedzenie	Ból ustaje po posiłku	Ból narasta po posiłku
Typowy wiek	30–50 lat	Powyżej 50 lat
Posiłki	5–7 dziennie, krótkie odstępy	5–6 dziennie, ostatni 3 h przed snem
H. pylori	Do 90% przypadków	Około 70% przypadków
Ryzyko nowotworu	Niskie	Wyższe, wskazana kontrola endoskopowa

Dlaczego dieta wrzodowa ma znaczenie?

Odpowiednie żywienie skraca czas gojenia i ogranicza nawroty, bo zmniejsza ekspozycję śluzówki na kwas. Nie zastąpi jednak inhibitorów pompy protonowej ani antybiotyków przy zakażeniu bakteryjnym.

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy ma wspólny mechanizm. Pierwsze objawy choroby wrzodowej to ból nadbrzusza i pieczenie. Owrzodzenie powstaje, gdy agresja kwasu solnego przeważa nad odpornością wyŜiółki. W dwunastnicy kwas solny trafia na słabo osłoniętą powierzchnię, dlatego to, co spożywasz, realnie wpływa na tempo regeneracji. Sposób żywienia ma za zadanie wyciszyć wydzielanie, dostarczyć białka do odbudowy, ograniczyć kwas solny i złagodzić bóle głodowe.

Główne zasady – jak jeść przy wrzodzie dwunastnicy?

Jedz 5–7 niewielkich posiłków co 2,5–3 godziny i nigdy nie dopuszczaj do długich przerw. U pacjenta z owrzodzeniem dwunastnicy regularność działa niemal jak lek.

• Ostatni posiłek 2–3 godziny przed snem. Przy nocnych bólach głodowych dopuszczalny mały posiłek przed snem, na przykład kleik albo sucharek.
• Temperatura letnia lub ciepła. Bardzo gorące i lodowate dania drażnią wyŜiółkę.
• W zaostrzeniu konsystencja papkowata i półpłynna, w fazie gojenia stała, ale dobrze rozdrobniona.
• Najlepsza obróbka to przyrządzanie w wodzie i na parze oraz duszenie bez obsmażania. Tłuszcz dodawaj do gotowej potrawy.
• Nie popijaj w trakcie jedzenia, bo płyny rozcieńczają soki trawienne. Pij 30 minut przed posiłkiem i 30 minut po nim.

W pracy z podopiecznymi widzimy, że najwięcej szkody robi nie pojedynczy produkt, lecz pomijanie posiłków w biegu – to wtedy wraca ból, często w środku nocy. Stałe pory jedzenia, nawet w pracy, dają szybszą ulgę niż kolejne eliminacje.

Co widzimy w pracy z podopiecznymi – dieta przy tym schorzeniu Najczęstszy błąd na starcie to traktowanie „delikatnej diety” jako jedzenia mniej i rzadziej. Przy wrzodzie dwunastnicy działa to odwrotnie: długie przerwy zostawiają kwas bez bufora i wywołują ból głodowy. Podopieczni gubią się też na „zdrowych” nawykach, które tu szkodzą – surowe warzywa, pełnoziarniste pieczywo, ostre dodatki do potraw. Drugi punkt zapalny to moment po ustąpieniu objawów: wielu wraca do starego stylu żywienia i właśnie wtedy najczęściej obserwujemy nawrót. Najszybsza zmiana, jaką widać, to wyciszenie bólów po kilku dniach regularnego jedzenia.

Co jeść przy wrzodach dwunastnicy? Lista produktów zalecanych

Wybieraj lekkie węglowodany, chude białko, łagodny nabiał oraz warzywa i owoce w postaci gotowanej. Wartości odżywcze pojedynczych produktów sprawdzisz w

Po szczegółowe dane odżywcze zajrzyj do naszej bazy produktów.

Produkty zbożowe

Jasne bułki lekko czerstwe, sucharki, biszkopty, drobny makaron, biały ryż, kasza manna i drobna jaglana, ugotowane płatki owsiane. Są delikatne dla żołądka i o niskiej zawartości błonnika pokarmowego, który drażni przewód pokarmowy mechanicznie.

Białko zwierzęce

Chudy drób (kurczak bez skóry, indyk), cielęcinę, królik, chude ryby (dorsz, sandacz, mintaj), jaja na miękko lub omlet na parze. Białko wiąże nadmiar soku żołądkowego i daje budulec do odbudowy wyŜiółki.

Nabiał o łagodnym smaku

Świeży chudy twaróg, kefir, jogurt naturalny, maślanka, a mleko o niskiej zawartości tłuszczu, jeśli dobrze je tolerujesz. Przy nietolerancji laktozy sięgnij po wersje bez laktozy lub sprawdź zasady, które opisaliśmy w tekście o diecie bez nabiału i laktozy.

Warzywa i owoce

Marchew, dynia, cukinia, ziemniaki, pietruszka, duszone buraki i szpinak podawaj jako puree lub krem, bez skórek. Z owoców wybieraj jabłka pieczone, dojrzałe banany, gruszki bez skórki. Pektyny tworzą warstwę ochronną, a łagodne pH nie drażni wyŜiółki.

Tłuszcze

Dodawaj je na zimno do gotowej potrawy: olej rzepakowy, oliwa, świeże masło. Porównanie tłuszczów znajdziesz w zestawieniu najzdrowszych olejów roślinnych. Smażenia unikaj.

Wsparcie gojenia

Brokuły z wody dostarczają sulforafanu, który w badaniach ogranicza kolonizację bakterii. Żurawina utrudnia bakterii przyleganie, a siemię lniane i prawoślaz tworzą ochronny film. To wsparcie, nie zamiennik leczenia.

💬 Komentarz eksperta – dlaczego nawroty wracają po trzech miesiącach W pracy z podopiecznymi po skutecznej eradykacji H. pylori regularnie widzę ten sam scenariusz: po około trzech miesiącach, gdy objawy znikają, wraca stary styl jedzenia – kawa na czczo, ostre kolacje, jedzenie w biegu. Efekt to nawrót dolegliwości. Mechanizm jest prosty: świeżo zagojona wyŜiółka nadal jest wrażliwa na bodźce pobudzające kwas. Dlatego zasady oszczędzające warto utrzymać jeszcze przez kilka miesięcy po zakończeniu leczenia, a nie odstawiać ich z dnia na dzień. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Czego nie wolno jeść przy wrzodach żołądka i dwunastnicy?

Odstaw to, co pobudza wydzielanie kwasu, drażni błonę śluzową żołądka i jest tłuste. Najwięcej szkodzą mocna kawa, alkohol, potrawy smażone, ostre przyprawy i kwaśne owoce.

• Pobudzające kwas: mocne buliony, marynaty, peklowane wędliny, sery żółte i pleśniowe, ostre przyprawy (chili, ostra papryka, musztarda, ocet, chrzan).
• Drażniące mechanicznie: chleb razowy, grube kasze (gryczana, pęczak), surowe warzywa i owoce o grubych włóknach (kapusta, kalafior, papryka), owoce ze skórką i pestkami.
• Silnie kwaśne: pomidory i ich przetwory, cytrusy, kiwi, kwaśne jabłka.
• Tłuste i smażone: fast food, panierki, dużo potraw smażonych, tłuste mięsa (boczek, karkówka), śmietana, majonez, smalec.
• Napoje: napoje z kofeiną i bez (pobudzają wydzielanie), mocna herbata, alkohol, napoje gazowane i słodzone.
• Mięta, bo rozluźnia dolny zwieracz przełyku i może nasilać refluks.

Tabela TAK/NIE: co jeść, a czego unikać

Kategoria	TAK	NIE
Zboża	Jasne pieczywo czerstwe, biały ryż, kasza manna	Chleb razowy, kasza gryczana, pęczak
Białko	Kurczak, indyk, dorsz, jaja na miękko	Boczek, karkówka, panierki, peklowane wędliny
Nabiał	Chudy twaróg, kefir, jogurt naturalny	Sery żółte, pleśniowe, śmietana, majonez
Warzywa	Marchew, dynia, cukinia, ziemniaki gotowane	Kapusta, kalafior, papryka, surowe o grubych włóknach
Owoce	Jabłko pieczone, banan, gruszka bez skórki	Cytrusy, kiwi, kwaśne jabłka, owoce ze skórką
Napoje	Woda, napar zbożowy, napary ziołowe	Mocna kawa, alkohol, napoje gazowane i słodzone

Dieta przy zaostrzeniu – co jeść w ostrej fazie?

W ostrej fazie jedz papkowato i półpłynnie przez 2–3 dni, w 6–7 małych porcjach co 2–2,5 godziny. Taka konsystencja najmocniej odciąża wyŜiółkę.

Sięgaj po kleiki z ryżu i kaszy manny, puree ziemniaczane bez tłuszczu, gotowaną marchew, dojrzałe banany, jajka na miękko, domowe kisiele. Z płynów wybieraj wodę, słaby napar rumianku i kompot jabłkowy. Jeśli pojawia się luźna konsystencja stolca, pomoże dieta przy biegunce.

Sygnały alarmowe – pilny kontakt z lekarzem: fusowate wymioty, smoliste stolce, silny ból nadbrzusza promieniujący do pleców, omdlenia, szybka utrata masy ciała. Mogą oznaczać krwawienie z żołądka lub dwunastnicy albo perforację.

Dieta podczas eradykacji Helicobacter pylori

W trakcie terapii dokładaj probiotyki, brokuły i żurawinę, a odstaw alkohol. Dodanie probiotyków podnosi skuteczność eradykacji z około 62 do 79% i łagodzi biegunkę po antybiotyku.

Do 90% przypadków wiąże się z tą bakterią, a usunięcie jej z śluzówki żołądka i dwunastnicy oznacza u większości trwałe wyleczenie. W czasie 14-dniowej terapii potrójnej lub poczwórnej jedz jogurt, kefir i drobne kiszonki w odstępie od antybiotyku. Alkohol odpada bezwzględnie, bo wchodzi w reakcję z metronidazolem. Pełną listę produktów do odstawienia opisaliśmy w przewodniku o tym, co jeść, a czego unikać przy zakażeniu Helicobacter pylori.

Masz świeżo rozpoznane owrzodzenie albo jesteś w trakcie eradykacji? Ułożymy dla Ciebie indywidualną dietę lekkostrawną przy wrzodzie dwunastnicy, która uwzględni H. pylori, przyjmowane leki i choroby współistniejące.

Wrzody dwunastnicy a leki przeciwzapalne (NLPZ)

NLPZ nigdy nie przyjmuj na czczo – zawsze po posiłku i z osłoną. Leki te blokują COX-1 i obniżają prostaglandyny i osłabiają ochronę śluzówki.

Ryzyko dotyczy zwłaszcza osób z chorobami reumatycznymi, które przewlekle biorą ibuprofen, diklofenak czy kwas acetylosalicylowy. Pomaga regularne, łagodne jedzenie i więcej kwasów omega-3 – więcej na ten temat w tekście o diecie przeciwzapalnej. Jeśli łączysz to z dietą przy reumatoidalnym zapaleniu stawów, omów z lekarzem stałą osłonę inhibitorem pompy protonowej. Nigdy nie odstawiaj NLPZ samodzielnie.

Co pić przy wrzodzie dwunastnicy?

Pij 1,5–2 litry płynów dziennie, najlepiej między posiłkami. Najbezpieczniejsze są woda, kawa zbożowa i napary z rumianku, prawoślazu oraz melisy.

Klasyczną rekomendacją jest sok z surowych ziemniaków na czczo, który alkalizuje. Mocna kawa pobudza wydzielanie soku żołądkowego, a co zaskakuje większość podopiecznych, bezkofeinowa działa podobnie – tłumaczymy to szerzej w artykule o kawie, faktach i mitach. Odstaw też alkohol, napoje gazowane i soki cytrusowe.

Przykładowy jadłospis przy chorobie wrzodowej na 1 dzień

Sześć posiłków od 7:00 do 21:30, łatwostrawnych i bez składników drażniących. Porcje dopasuj do swojego

Wielkość porcji ustal względem swojego dziennego zapotrzebowania kalorycznego.

7:00 Śniadanie. Kleik z płatków owsianych na mleku 1,5% z przetartym bananem i łyżeczką masła.

Dlaczego pomaga: ciepły start od razu wycisza poranny ból głodowy.

10:00 II śniadanie. Kanapka z pszennego pieczywa czerstwego z chudym twarożkiem i koperkiem, napar z melisy.

Dlaczego pomaga: białko wiąże nadmiar soku żołądkowego, krótki odstęp utrzymuje spokój w nadbrzuszu.

13:00 Obiad. Krem z marchwi i dyni z grzanką, gotowana pierś z indyka, puree ziemniaczane, tarte buraczki.

Dlaczego pomaga: gęste odżywczo, a ugotowane do miękkości i bez szorstkiego błonnika.

16:00 Podwieczorek. Domowy budyń waniliowy z przetartym pieczonym jabłkiem.

Dlaczego pomaga: pektyny osłaniają, brak kwasów drażniących.

19:00 Kolacja. Omlet biszkoptowy na parze z dwóch jaj, bułka czerstwa, napar z rumianku.

Dlaczego pomaga: lekkie białko na wieczór, rumianek osłania przed nocą.

21:30 Opcjonalnie przed snem. Kubek kefiru lub dwa sucharki z odrobiną miodu, jeśli budzą Cię nocne bóle głodowe.

Dlaczego pomaga: mały posiłek zapobiega bólowi w środku nocy.

Plan na nocny ból głodowy

Przygotuj wieczorem mały posiłek do szafki nocnej i śpij z głową uniesioną o 15–20 cm. To prostsze niż wybudzać się po lek zobojętniający.

• Do szafki: szklanka kefiru, sucharki, banan lub kompot.
• Budząc się z bólem, zjedz niewielki lekki posiłek. Jeśli ból wraca regularnie, zgłoś to gastroenterologowi.
• Nie pij w nocy zimnej wody, soku cytrusowego ani kawy.
• Unikaj spania na prawym boku, bo sprzyja refluksowi.

Wrzody dwunastnicy a inne schorzenia – jak łączyć diety?

Sposób żywienia da się pogodzić z chorobami towarzyszącymi, jeśli trzymasz wspólny mianownik: łagodność i regularność. Różnice dotyczą głównie doboru produktów.

• Refluks i zgaga: mięta odpada, ostatni posiłek 3 godziny przed snem – więcej w tekstach o diecie przy refluksie oraz o tym, co jeść przy zgadze.
• Zespół jelita drażliwego: produkty łatwostrawne, ale niefermentujące – zasady opisuje dieta przy zespole jelita drażliwego.
• Cukrzyca typu 2: częste posiłki bez skoków glikemii, bazujące na produktach o niskim indeksie glikemicznym – szczegóły w przewodniku o diecie przy cukrzycy typu 2.
• Nadciśnienie: połącz zasady oszczędzające z modelem DASH opisanym w tekście o diecie w nadciśnieniu tętniczym, ostrożnie z przewlekłym kwasem acetylosalicylowym.
• Ciąża: modyfikacje i bezpieczne leki ustal z lekarzem, a punkt wyjścia znajdziesz w diecie w ciąży.

Domowe sposoby i naturalne wsparcie

Najlepiej udokumentowane wsparcie żywieniowe to gotowane brokuły, siemię lniane i napary śluzowe. Żaden z nich nie zastępuje leczenia.

• Sok z surowych ziemniaków na czczo – działa alkalizująco.
• Siemię lniane oraz prawoślaz – filmy roślinne osłaniające wyŜiółkę.
• Brokuły na parze – źródło sulforafanu o działaniu wobec H. pylori.
• Miód, jeśli dobrze tolerowany – w niewielkich ilościach.

Suplementy i probiotyki – co pomaga w gojeniu?

Najmocniejsze przesłanki mają probiotyki w trakcie i po antybiotykoterapii. Resztę dobieraj według wyników i długości leczenia.

• Probiotyki (Lactobacillus, Saccharomyces boulardii) – podnoszą skuteczność eradykacji i tną działania niepożądane.
• Cynk – wspiera gojenie wyŜiółki.
• Kwasy omega-3 – działanie przeciwzapalne.

Styl życia – co jeszcze pomaga w gojeniu?

Rzucenie palenia daje najwięcej, bo dym wyraźnie opóźnia gojenie i zwiększa nawroty. Tuż za nim są redukcja stresu i sen 7–8 godzin.

Stres podnosi produkcję kwasu, dlatego pomaga praca nad reakcją na napięcie. Jeśli emocje rozładowujesz jedzeniem, zajrzyj do tekstu o zajadaniu stresu i emocji. Z naszej praktyki wynika, że u podopiecznych pracujących zmianowo to właśnie nieregularny tryb dnia, a nie pojedyncze produkty, najczęściej opóźnia poprawę.

💬 Komentarz eksperta – najczęstszy mit, który prostuję u podopiecznych Najczęściej prostuję przekonanie, że mleko „leczy” wrzody i można pić je bez ograniczeń. Doustna porcja mleka faktycznie na kilka minut buforuje kwas, ale zawarte w nim wapń i białko pobudzają jego późniejsze wydzielanie, więc po chwili dolegliwości wracają. W gabinecie widzę, że osoby pijące mleko „na ból” często je nasilają, zwłaszcza wieczorem. Mleko traktuję jako zwykły składnik diety, w rozsądnej ilości i najlepiej w towarzystwie posiłku, a nie jako środek na ból. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Co jeść przy tym schorzeniu na śniadanie?

Najlepiej ciepły: kleik owsiany na chudym mleku z przetartym bananem albo kanapkę z czerstwego pszennego pieczywa z chudym twarożkiem. Taki start wycisza poranny ból głodowy.

Czy można pić kawę przy owrzodzeniu dwunastnicy?

Mocnej kawy lepiej unikać, bo pobudza wydzielanie soku żołądkowego. Bezkofeinowa działa podobnie, więc też nie jest bezpieczna. Bezpieczny jest napar zbożowy.

Czy banany są dobre na wrzody dwunastnicy?

Tak. Dojrzały banan jest łagodny i zawiera pektyny, które tworzą warstwę ochronną na wyŜiółce. Sprawdza się też jako mały posiłek przed snem.

Czy mleko pomaga przy owrzodzeniu dwunastnicy?

Mleko o niskiej zawartości tłuszczu na krótko łagodzi ból, ale nie leczy wrzodu i w większej ilości może wtórnie pobudzać jego wydzielanie. Pij je w rozsądnej ilości, najlepiej do posiłku.

Czy pomidory szkodzą przy wrzodzie dwunastnicy?

Tak, pomidory i ich przetwory są silnie kwaśne i drażnią śluzówkę, zwłaszcza w fazie zaostrzenia. Lepiej je odstawić.

Czy chleb można jeść przy tej chorobie?

Tak, jasne bułki pszenne lekko czerstwe. Unikaj świeżego, ciepłego oraz razowego chleba, które drażni mechanicznie.

Jakie owoce można jeść przy tym schorzeniu?

Jabłka pieczone i gotowane, gruszki bez skórki, dojrzałe banany, brzoskwinie i morele bez skórki. Unikaj cytrusów, kiwi i owoców ze skórką.

Ile posiłków dziennie przy wrzodach dwunastnicy?

Od 5 do 7 niewielkich posiłków co 2,5–3 godziny. Regularność wycisza bóle głodowe, które przy tym schorzeniu pojawiają się na czczo.

Jak długo goją się wrzody dwunastnicy?

Przy leczeniu inhibitorem pompy protonowej i skutecznej eradykacji gojenie zwykle trwa kilka tygodni, a podstawą leczenia choroby wrzodowej pozostaje farmakoterapia. Zasady oszczędzające warto utrzymać przez kolejnych kilka miesięcy, by ograniczyć nawroty.

Czym różni się dieta przy owrzodzeniu dwunastnicy i żołądka?

Zasady są podobne, ale rytm inny. Przy dwunastnicy ból jest głodowy i ustaje po jedzeniu, więc potrzebne są częste posiłki, czasem dodatkowy przed snem. Przy żołądku ból narasta po posiłku.

Podsumowanie – dieta wrzodowa

Żywienie przy tym schorzeniu opiera się na łagodnych, regularnych posiłkach, eliminacji bodźców drażniących i wsparciu gojenia wyŜiółki. Najwięcej daje połączenie częstego jedzenia z eradykacją H. pylori i odstawieniem dymu tytoniowego. Zasady utrzymaj też po ustąpieniu objawów, bo świeżo zagojona wyŜiółka pozostaje wrażliwa.

Bibliografia i źródła naukowe

[1] Malfertheiner P, Megraud F, Rokkas T, et al. Management of Helicobacter pylori infection: the Maastricht VI/Florence consensus report. Gut. 2022;71(9):1724–1762. DOI:

[2] Lanas A, Chan FKL. Peptic ulcer disease. Lancet. 2017;390(10094):613–624. DOI:

[3] Ismail et al. Probiotic containing Lactobacillus reuteri DSM 17648 as an adjunct treatment for Helicobacter pylori infection: a randomized, double-blind, placebo-controlled trial. Helicobacter. 2023;28(4):e13017. DOI:

[4] Liu LH, Han B, Tao J, et al. The effect of Saccharomyces boulardii supplementation on Helicobacter pylori eradication: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Infect Dis. 2023;23(1):878. DOI:

[5] Yanaka A, Fahey JW, Fukumoto A, et al. Dietary sulforaphane-rich broccoli sprouts reduce colonization and attenuate gastritis in Helicobacter pylori-infected mice and humans. Cancer Prev Res (Phila). 2009;2(4):353–360. DOI: