Przedtreningówka – co daje według badań, kiedy szkodzi i czym ją zastąpić z kuchni
Przedtreningówka poprawia wynik na treningu głównie dzięki kofeinie, a skuteczna dawka to 3–6 mg na kilogram masy ciała, wypita około 60 minut przed wysiłkiem [1]. Beta-alanina i cytrulina w jednej porcji dają niewiele, bo pierwsza działa dopiero po tygodniach codziennego brania, a druga poprawia wynik tylko w niewielkim stopniu [5][6]. Podobny efekt da Ci mocna kawa i posiłek z węglowodanami zjedzony kilka godzin przed treningiem.
Najważniejsze wnioski – przedtreningówka
- Licz kofeinę na swoją masę ciała, bo w badaniach działa 3–6 mg/kg, a w metaanalizie 48 badań dawki 4–6 mg/kg poprawiały wynik w wysiłku wytrzymałościowym pewniej niż niższe [1][2].
- Nie oczekuj efektu od beta-alaniny z jednej porcji, bo wymaga ona 4–6 g dziennie przez co najmniej 2–4 tygodnie [5].
- Cytrulinę w proszku przed treningiem możesz sobie darować, bo w metaanalizie 30 badań z udziałem 644 osób poprawiała wynik tylko w niewielkim stopniu [6].
- Nie ufaj ślepo etykiecie, bo w teście 52 przedtreningówek kupionych w Brazylii 42% produktów z podaną zawartością kofeiny miało jej mniej niż 80% deklaracji, a 6 zawierało kofeinę, której producent nie wpisał [8].
- Trzymaj się 400 mg kofeiny na dobę ze wszystkich źródeł i 200 mg w jednej porcji, bo do tych ilości EFSA nie widzi zagrożenia dla zdrowego dorosłego [3].
- Pij przedtreningówkę jak najwcześniej w ciągu dnia, bo standardową porcję kofeiny z takiego produktu trzeba wypić ponad 13 godzin przed snem, żeby go nie skracała [16].
Co widzimy w pracy z podopiecznymi – przedtreningówka
Przedtreningówka najczęściej trafia do szafki osób, które trenują po pracy i nie zdążają zjeść porządnego posiłku, więc puszka proszku ma zastąpić obiad. Kofeina przykrywa wtedy zmęczenie, ale obiadu nie zastąpi, bo nie dostarcza energii. Drugi częsty wzorzec to kofeina niedoliczona z całego dnia, bo kawa rano, druga w pracy, energetyk po południu i porcja proszku przed siłownią składają się na ilość, której nikt nie sumuje. Reakcja na kofeinę bywa bardzo różna, dlatego osobie, która po kawie czuje się zmulona albo rozdrażniona, nie zalecamy dokładania kofeiny przed treningiem. Najwięcej daje zwykle uporządkowanie posiłków w dniu treningu i kawa wypita mniej więcej godzinę przed wejściem na salę. Najtrudniej zmienić odruch sięgania po proszek zamiast po jedzenie, bo puszka daje szybki przypływ pobudzenia, który łatwo pomylić z formą.
Spis treści
- Najważniejsze wnioski – przedtreningówka
- Co widzimy w pracy z podopiecznymi – przedtreningówka
- Co to jest przedtreningówka i co zwykle ma w składzie
- Czy przedtreningówka coś daje? Wydolność i trening w badaniach
- Ile kofeiny ma przedtreningówka i ile jej potrzebujesz
- Beta-alanina, cytrulina, arginina i tauryna – co z nich zostaje w jednej porcji
- Ile czasu trzyma przedtreningówka i kiedy ją wypić
- Skutki uboczne przedtreningówek – serce, ciśnienie, sen i mrowienie
- Komu stymulanty z przedtreningówki mogą zaszkodzić
- Jakie są najlepsze przedtreningówki? Jak wybrać przedtreningówkę po etykiecie
- Czym zastąpić przedtreningówkę z kuchni
- Przedtreningówka bez kofeiny i pompa mięśniowa – czy to ma sens?
- Przedtreningówka i kreatyna – czy można łączyć
- Żele energetyczne zamiast przedtreningówki – kiedy mają sens
- Czy przedtreningówka spala tłuszcz?
- Najczęstsze błędy – przedtreningówka
- Test przedtreningówki w 5 krokach – czy w ogóle jej potrzebujesz
- Werdykt dietetyka – czy przedtreningówka jest Ci potrzebna
- Podsumowanie – przedtreningówka
- Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
- Bibliografia i źródła naukowe

Co to jest przedtreningówka i co zwykle ma w składzie
Przedtreningówka, czyli odżywka przedtreningowa, to suplement diety z kilku składników, który pije się przed treningiem, najczęściej około 60 minut wcześniej [1]. Bazą prawie zawsze jest kofeina (także z guarany albo zielonej herbaty), a producenci dokładają do niej beta-alaninę, cytrulinę, argininę albo AAKG, taurynę i kreatynę.
Suplementy przedtreningowe, nazywane też z angielska pre-workout albo booster, występują jako proszek do rozpuszczenia w wodzie, shot w płynie albo kapsułki. W zależności od składu na półkach zobaczysz dwa typy produktów, bo nie każda przedtreningówka ma kofeinę. Wersja pobudzająca opiera się na kofeinie i ma dać energię oraz koncentrację. Wersja „pompująca” jest bez stymulantów i zawiera cytrulinę, argininę albo azotany, które mają zwiększać produkcję tlenku azotu w organizmie, a przez to rozszerzenie naczyń krwionośnych i uczucie pompy mięśniowej.
Na etykietach często stoi „mieszanka firmowa”, czyli lista składników z jedną łączną gramaturą. Autorzy przeglądu badań nad suplementami przedtreningowymi zwracają uwagę, że z takiego zapisu nie wyczytasz, ile ważą poszczególne składniki aktywne, więc nie wiesz, ile czego wypijasz [4]. Od napoju energetycznego przedtreningówka różni się głównie dawką kofeiny, bo puszka energetyka (250 ml) ma jej około 80 mg [15], a standardowa porcja przedtreningówki ponad 200 mg [16]. O samych puszkach ze sklepu piszemy w tekście o tym, czy energetyki szkodzą zdrowiu.
Samo picie przedtreningówki dopingiem nie jest, bo składniki dopuszczone do suplementów diety są legalne. Kłopot w tym, że w analizach od 14 do 50% próbek suplementów zawierało substancje anaboliczne albo zakazane w sporcie, których nie było na etykiecie [12]. Dlatego zawodnikom objętym kontrolą antydopingową autorzy tego przeglądu zalecają produkty z certyfikatem niezależnych badań [12].
Czy przedtreningówka coś daje? Wydolność i trening w badaniach
Daje, ale efekt robi głównie kofeina. Stanowisko International Society of Sports Nutrition (ISSN) uznaje 3–6 mg kofeiny na kilogram masy ciała za dawkę, która konsekwentnie poprawia wynik [1], a w metaanalizie 48 badań dawki 4–6 mg/kg działały w wysiłku wytrzymałościowym pewniej niż dawki do 3 mg/kg [2].
Kofeina opóźnia pojawienie się uczucia zmęczenia, więc dłużej utrzymujesz tempo albo robisz więcej powtórzeń [1]. Najmniejsza skuteczna dawka może wynosić około 2 mg/kg [1]. W treningu siłowym kofeina zwiększała prędkość i moc ruchu w metaanalizie 12 badań z udziałem 230 osób, a efekt był wyraźniejszy u osób, które na co dzień przyjmują mniej niż 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała [9]. Przegląd 24 badań nad przedtreningówkami wieloskładnikowymi opisuje lepszą wydolność, energię i koncentrację, ale wpływ na układ krążenia ocenia jako niejednoznaczny [7].
W metaanalizie 17 badań samo placebo podane jako kofeina poprawiało wynik sportowy w stopniu małym do umiarkowanego [10]. Te badania dotyczyły samej kofeiny, więc na gotowe przedtreningówki przenosimy je ostrożnie, ale część „kopa” po proszku może brać się z nastawienia. Ten sam efekt oczekiwania może zadziałać przy kawie wypitej przed treningiem.
Co daje przedtreningówka dla ciała i umysłu? Po kofeinie rośnie odczuwany poziom energii, poprawia się czujność i skupienie na treningu [1][7]. Mięśni przedtreningówka sama nie buduje, bo za to odpowiada trening, ilość zjadanego białka i sen.
Jak działa przedtreningówka u różnych osób?
Reakcja na kofeinę jest bardzo indywidualna i może częściowo zależeć od genów [1]. Osoby pijące dużo kawy mówią o wysokiej tolerancji na stymulanty, a stanowisko ISSN wymienia to, ile kofeiny pijesz na co dzień, wśród możliwych przyczyn różnic w reakcji [1]. Badanie genetyczne nie jest do tego potrzebne. W pracy z podopiecznymi kierujemy się głównie tym, jak dana osoba czuje się po kawie, i Tobie radzimy to samo. Jeśli po filiżance czujesz się zmulony, rozdrażniony albo masz kołatanie serca, przedtreningówka z kofeiną nie jest dla Ciebie.

Ile kofeiny ma przedtreningówka i ile jej potrzebujesz
Skuteczna dawka to 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała, czyli około 210 mg dla osoby ważącej 70 kg [1]. W metaanalizie wpływu kofeiny na sen standardową porcję przedtreningówki przyjęto jako 217,5 mg kofeiny [16], ale konkretne produkty mają jej wyraźnie mniej albo więcej, więc liczbę sprawdzasz na etykiecie.
Tabela przelicza dawkę z badań na Twoją masę ciała i na kawę. Espresso (60 ml) ma około 80 mg kofeiny, a kubek kawy przelewowej (200 ml) około 90 mg [15].
masa ciała | 3 mg/kg | 6 mg/kg | 3 mg/kg w espresso | 3 mg/kg w kubkach kawy 200 ml | 6 mg/kg a limit 400 mg na dobę |
60 kg | 180 mg | 360 mg | ok. 2 espresso | ok. 2 kubki | poniżej limitu |
70 kg | 210 mg | 420 mg | ok. 2,5 espresso | ok. 2,5 kubka | powyżej limitu |
80 kg | 240 mg | 480 mg | ok. 3 espresso | ok. 2,5 kubka | powyżej limitu |
90 kg | 270 mg | 540 mg | ok. 3,5 espresso | ok. 3 kubki | powyżej limitu |
Przy dawce 6 mg/kg osoba ważąca 70 kg albo więcej przekracza w jednej porcji 400 mg, czyli ilość, którą EFSA uznaje za bezpieczną dla zdrowego dorosłego w ciągu całej doby [3]. W pracy z podopiecznymi tak wysoką dawkę zostawiamy na zawody i bardzo ciężkie treningi, a wcześniej zawsze sprawdzamy ją na zwykłym treningu. Przy 9 mg/kg skutki uboczne pojawiają się już często [1].
Liczy się suma kofeiny z całego dnia. Kawa rano (około 90 mg), filiżanka czarnej herbaty (około 50 mg) i puszka energetyka po południu (około 80 mg) dają razem około 220 mg [15], więc ze standardową porcją przedtreningówki przekraczasz 400 mg [16]. Jeśli chcesz policzyć wszystkie źródła, sprawdź, ile kofeiny dziennie jest bezpieczne, a przy herbacie zobacz, ile kofeiny ma herbata zależnie od rodzaju. Jeśli szukasz przedtreningówki dla początkujących, pamiętaj, że mocna przedtreningówka nie oznacza lepszego treningu, bo bardzo wysokie dawki nie są potrzebne do uzyskania efektu [1]. Na start weź pół porcji, bo dawka na etykiecie nie uwzględnia Twojej masy ciała.
Beta-alanina, cytrulina, arginina i tauryna – co z nich zostaje w jednej porcji
Beta-alanina działa dopiero po 2–4 tygodniach codziennego brania 4–6 g, więc porcja przed samym treningiem daje głównie mrowienie skóry [5]. Cytrulina poprawia wynik w niewielkim stopniu [6], a argininy i AAKG nie ma wśród suplementów, które konsensus Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego (MKOl) uznaje za dobrze udokumentowane [14].
Beta-alanina działa poprzez karnozynę. Podnosi poziom karnozyny w mięśniach, a ta pomaga neutralizować kwas gromadzący się w czasie intensywnego wysiłku fizycznego [5]. Działa najlepiej w wysiłkach trwających 1–4 minuty, takich jak interwały czy finisz biegu [5]. Mrowienie skóry po beta-alaninie jest nieszkodliwe, a mniejsze dawki rozłożone w ciągu dnia je łagodzą [5]. Jeśli bierzesz beta-alaninę codziennie, porcja z przedtreningówki tylko dokłada się do dziennej dawki i na dzisiejszy trening nie wpływa.
Cytrulina, w suplementach najczęściej jako jabłczan cytruliny, w metaanalizie 30 badań dawała małą poprawę wyniku, a autorzy ocenili pewność tych dowodów jako niską [6]. Nie było przy tym widać różnicy zależnie od pory przyjmowania [6]. Zanim zapłacisz za cytrulinę przed treningiem, porównaj porcję z puszki z dawkami opisanymi w tekście o cytrulinie przed treningiem. L-argininy na liście MKOl nie ma [14], dlatego jej obecność w składzie nie powinna decydować o wyborze.
Tauryna w połączeniu z kofeiną wypadła w metaanalizie 12 badań lepiej niż każdy ze składników osobno w krótkim, intensywnym wysiłku (beztlenowym) i w czasie reakcji [11]. To wynik z niewielkiej liczby badań, więc sama tauryna w składzie nie jest powodem do zakupu.
składnik | dawka z badań | kiedy | co daje | siła dowodów | odpowiednik z kuchni |
kofeina | 3–6 mg/kg [1] | ok. 60 min przed [1] | później pojawia się zmęczenie, lepsza wydolność i moc | mocne [1][2][9] | mocna kawa, espresso |
beta-alanina | 4–6 g dziennie przez min. 2–4 tyg. [5] | codziennie, do posiłków | lepsza tolerancja wysiłku trwającego 1–4 min | dobre, ale tylko przy codziennym braniu [5] | brak praktycznego odpowiednika |
cytrulina (jabłczan) | nieustalona [6] | bez różnicy zależnie od pory [6] | niewielka poprawa wyniku | słabe, pewność niska [6] | brak praktycznego odpowiednika |
azotany | 5–9 mmol (310–560 mg) [14] | 2–3 h przed [14] | lepsza wydolność w części dyscyplin | dobre według MKOl [14] | sok z buraka, rukola, szpinak [14] |
kreatyna | 3–5 g dziennie [14] | dowolna pora | więcej siły przy treningu oporowym | mocne [14] | brak praktycznego odpowiednika |
tauryna | nieustalona [11] | razem z kofeiną | może wzmacniać efekt kofeiny | ograniczone, 12 badań [11] | brak potrzeby |
arginina / AAKG | brak w konsensusie MKOl [14] | przed treningiem | brak dobrze udokumentowanego efektu | poza listą MKOl [14] | brak potrzeby |
Ile czasu trzyma przedtreningówka i kiedy ją wypić
Przedtreningówkę pije się zwykle 60 minut przed treningiem, bo tyle czasu najczęściej dzieliło kofeinę od wysiłku w badaniach [1]. Działanie trzyma znacznie dłużej niż trening, a standardową porcję trzeba wypić co najmniej 13,2 godziny przed snem, żeby go nie skracała [16].
W metaanalizie 24 badań kofeina skracała sen średnio o 45 minut [16]. Dla porównania kubek kawy ze 107 mg kofeiny autorzy radzą wypić co najmniej 8,8 godziny przed snem [16]. Przy treningu o 18.00 i śnie o 23.00 porcję wypijasz około 6 godzin przed snem, czyli ponad dwa razy bliżej nocy, niż wynika z tej metaanalizy.
Guma z kofeiną może wymagać krótszego odstępu od wysiłku niż kapsułka [1]. Przy treningu wieczornym lepiej odpuścić kofeinę i zadbać o posiłek, a jeśli masz problem z zasypianiem, sprawdź, co jeść, żeby lepiej spać.

Skutki uboczne przedtreningówek – serce, ciśnienie, sen i mrowienie
Skutki uboczne przedtreningówek to przede wszystkim skutki uboczne kofeiny, czyli nudności, lęk, niepokój i bezsenność [14], a do tego mrowienie skóry po beta-alaninie [5]. Ryzyko rośnie przy dawkach kofeiny od 9 mg/kg masy ciała [1][14] i przy łączeniu proszku z kawą i energetykami.
Przegląd 24 badań nad przedtreningówkami opisuje zmiany ciśnienia i innych wskaźników pracy serca, które jedni badacze uznali za niekorzystne, a inni za korzystne [7]. Autorzy tłumaczą rozbieżności różnymi dawkami i tym, że obok osób zdrowych badano osoby po chorobach serca [7]. Suplementacja w badaniach bezpieczeństwa przedtreningówek trwała zwykle krócej niż 8 tygodni [4], więc nie wiemy, co daje wieloletnie codzienne picie takiego proszku.
Mrowienie skóry po beta-alaninie bywa niepokojące, ale jest nieszkodliwe i słabnie przy mniejszych porcjach [5]. Drżenie rąk i nadmierne pobudzenie po kofeinie to sygnał, że dawka jest za duża. Kofeinę łączy się też z aminokwasem z herbaty, a co wiadomo o takim połączeniu, opisujemy w tekście o L-teaninie.
Czy przedtreningówki szkodzą? U zdrowych dorosłych krótkie stosowanie wypadało w badaniach jako względnie bezpieczne [4]. Problem zaczyna się, gdy proszek pijesz codziennie, dokładasz kolejne kawy i energetyki albo kupujesz produkt z niejasnym składem.
Komu stymulanty z przedtreningówki mogą zaszkodzić
Przedtreningówki nie powinny pić osoby z nadciśnieniem i zaburzeniami rytmu serca, kobiety w ciąży i karmiące oraz nastolatki. W ciąży bezpieczny limit to 200 mg kofeiny na dobę ze wszystkich źródeł [3], a jedna standardowa porcja przedtreningówki go przekracza [16].
Po dużych ilościach kofeiny opisywano przyspieszone tętno [14], a wpływ przedtreningówek na ciśnienie jest w badaniach niejednoznaczny [7]. Dlatego przy nadciśnieniu, zaburzeniach rytmu serca, w ciąży, w czasie karmienia albo przy lekach na ciśnienie czy układ nerwowy porozmawiaj z lekarzem, zanim sięgniesz po jakąkolwiek porcję. Przy wysokim ciśnieniu zacznij od tego, co zmienia dieta w nadciśnieniu tętniczym, zamiast szukać „łagodniejszego” proszku.
W ciąży kofeinę liczysz z kawy, herbaty, coli i czekolady, a o tym, ile kofeiny dopuszczają wytyczne w ciąży, piszemy osobno. Dla dzieci i nastolatków EFSA proponuje limit 3 mg kofeiny na kilogram masy ciała na dobę [3], czyli 180 mg przy 60 kg, a to mniej niż standardowa porcja przedtreningówki [16]. U nastolatków trenujących sport lepiej oprzeć formę na jedzeniu, a co ma sens w tym wieku, opisujemy w tekście o tym, jakie suplementy dla młodych sportowców są bezpieczne.
Jakie są najlepsze przedtreningówki? Jak wybrać przedtreningówkę po etykiecie
Nie wskazujemy marek, bo o jakości przedtreningówki decyduje etykieta. Dobra przedtreningówka podaje dawkę każdego składnika w miligramach, ma kofeinę w ilości, którą przeliczysz na swoją masę ciała, i nie chowa składu w „mieszance firmowej”. Samej etykiecie też nie wierz bezkrytycznie, bo w teście 52 produktów 6 zawierało kofeinę, której nie było w składzie [8].
W tym samym teście, obejmującym przedtreningówki kupione w Brazylii, 19% produktów z podaną zawartością kofeiny miało jej ponad 120% deklaracji, a 42% mniej niż 80% [8]. W innej analizie około 15% z ponad 600 suplementów z różnych krajów zawierało niezadeklarowane prohormony, czyli substancje zakazane w sporcie [14].
Jaką przedtreningówkę wybrać, skoro nie ranking? Sprawdź pięć rzeczy:
- Dawka każdego składnika w mg albo g, bez „mieszanki firmowej”, bo tylko wtedy wiesz, co pijesz [4].
- Kofeina podana w mg na porcję, żebyś mógł przeliczyć ją na 3 mg na kilogram swojej masy ciała.
- Składniki z dobrymi dowodami w dawkach z badań, czyli przede wszystkim kofeina, a obok niej beta-alanina, azotany i kreatyna [14].
- Krótki skład bez innych stymulantów niż kofeina, bo im więcej składników, tym trudniej przewidzieć, jak zadziałają razem.
- Certyfikat badań na substancje zakazane, jeśli startujesz w zawodach z kontrolą antydopingową [12].
Jaka przedtreningówka sprawdzi się na początek? Taka, która spełnia te pięć warunków i ma w porcji nie więcej niż 3 mg kofeiny na kilogram Twojej masy ciała. Dodatki w rodzaju aminokwasów BCAA podnoszą cenę, a czy coś dają, wyjaśnia tekst o tym, dlaczego BCAA nie działa.
Komentarz dietetyka – najczęstszy mit o przedtreningówkach
Najczęstszy mit, który prostuję u podopiecznych, mówi, że im mocniej kopie, tym lepszy trening. Ludzie oceniają przedtreningówkę po mrowieniu skóry i kołataniu serca, a mrowienie robi beta-alanina, która na dzisiejszy trening i tak nie działa. Kołatanie serca to z kolei znak, że kofeiny jest za dużo. Dobry trening po przedtreningówce poznajesz po ciężarach, powtórzeniach i czasie w zeszycie treningowym. Odczucia w pierwszych minutach po wypiciu niewiele o nim mówią. Jeśli po pół porcji wyniki są takie same jak po pełnej, zostań przy połowie.
Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.
Trening zaczyna się w kuchni
Jeśli przedtreningówka ma u Ciebie zastępować obiad, którego nie zdążasz zjeść, problem leży w planie dnia, a proszek go tylko przykrywa. Dietetyk ułoży jadłospis pod godziny Twoich treningów, tak żeby energia przychodziła z posiłków. Sprawdź, jak działa dieta online, czyli indywidualna dieta od dietetyka od 319 zł miesięcznie.

Czym zastąpić przedtreningówkę z kuchni
Najprostszą przedtreningówką jest mocna kawa wypita godzinę przed treningiem i posiłek bogaty w węglowodany zjedzony kilka godzin wcześniej [1][13]. Przed krótkim treningiem wystarczy banan albo garść daktyli, a przed intensywnym wysiłkiem możesz dodać sok z buraka wypity 2–3 godziny przed startem [14].
Kawa daje tę samą kofeinę co proszek, bez pozostałych składników mieszanki. Ile filiżanek mieści się w zdrowym dniu, opisujemy w tekście o tym, ile kawy pić. Posiłek z węglowodanami uzupełnia zapas glikogenu, z którego korzystają mięśnie [13], a tego żadna przedtreningówka nie zrobi. Pięć sytuacji z życia:
- Trening siłowy po pracy o 18.00. Obiad zjedz około 14.00–15.00, z porcją ryżu albo makaronu i źródłem białka, a około 17.00 wypij kubek mocnej kawy albo podwójne espresso (około 160 mg kofeiny [15]).
- Trening rano na szybko. 30–60 minut przed wyjściem zjedz banana (120 g miąższu to około 28 g węglowodanów) albo 40 g daktyli suszonych (około 30 g węglowodanów) i wypij kawę.
- Bieg tempowy albo interwały. Posiłek z węglowodanami zjedz 2–3 godziny przed treningiem i wypij do niego porcję soku z buraka, bo azotany działają po 2–3 godzinach [14]. Sok najpierw sprawdź na zwykłym treningu, bo u części osób podrażnia żołądek [14].
- Trening wieczorny po 19.00. Zrezygnuj z kofeiny i godzinę przed wyjściem zjedz kanapkę z dżemem albo wafle ryżowe z miodem.
- Długi wysiłek ponad godzinę. Przed treningiem zjedz posiłek jak w punkcie 1, a w trakcie sięgaj po banana albo żel i wodę, tak żeby wyszło około 30–60 g węglowodanów na godzinę [13].
Szczegółowe zasady posiłków wokół treningu znajdziesz w tekście o tym, czym jest dieta treningowa, a biegacze w poradniku, co zjeść przed bieganiem.
Domowa przedtreningówka – kawa i banan, czy to wystarczy?
Przy treningu rekreacyjnym może wystarczyć. Podwójne espresso to około 160 mg kofeiny [15], czyli u osoby ważącej 70 kg około 2,3 mg/kg, a więc powyżej najniższej dawki, która w badaniach poprawiała wynik [1]. Banan zjedzony pół godziny wcześniej dokłada szybkie węglowodany. Jeśli chcesz dojść do około 3 mg/kg, wypij trzy espresso, czyli około 240 mg kofeiny [15].
Komentarz dietetyka – przedtreningówka zamiast obiadu
W pracy z podopiecznymi regularnie spotykam osoby, które jedzą śniadanie wcześnie rano, w pracy przegryzają batona, a po pracy piją przedtreningówkę i idą na siłownię. Pierwsze serie idą dobrze, bo kofeina tłumi zmęczenie. W połowie treningu ciężary nagle robią się za ciężkie, a wieczorem pojawia się wilczy głód i podjadanie do późna. Kofeina nie dostarcza energii, tylko zmienia to, jak odczuwasz zmęczenie, więc pusty żołądek prędzej czy później wygrywa. Dlatego radzę zacząć od obiadu zjedzonego kilka godzin przed treningiem i kawy wypitej godzinę przed wyjściem, zanim wydasz pieniądze na puszkę.
Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.
Przedtreningówka bez kofeiny i pompa mięśniowa – czy to ma sens?
Przedtreningówka bez kofeiny ma sens wieczorem i u osób, które źle reagują na kofeinę, ale jej efekt jest mały, bo zostają głównie cytrulina i azotany [6][14]. Azotany dostarczysz też z jedzeniem, bo ich źródłem są burak, rukola i szpinak, a działają 2–3 godziny po zjedzeniu [14].
Wersje bez stymulantów sprzedaje się jako produkty „na pompę” albo boostery tlenku azotu, a ich podstawą są zwykle cytrulina i arginina. Producenci obiecują, że więcej tlenku azotu poszerzy naczynia krwionośne i da wzmożony napływ krwi do mięśni, przez co wyglądają na pełniejsze. Zwiększony przepływ krwi i uczucie pompy mijają po treningu, a metaanaliza cytruliny dotyczyła wyniku wysiłku [6], więc o budowaniu masy mięśniowej nic z niej nie wynika. Jeśli kofeina Ci szkodzi, zainwestuj raczej w lepszy posiłek przed treningiem.
Przedtreningówka i kreatyna – czy można łączyć
Można, ale kreatyna nie musi być w przedtreningówce, bo działa przy codziennym przyjmowaniu 3–5 g w jednej porcji [14]. Liczy się regularność, więc równie dobrze możesz ją wsypać do śniadania.
Kreatyna nie jest przedtreningówką i nie pobudza. Wysyca mięśnie stopniowo, przy codziennym braniu [14], a przy mieszance z kilku składników nie zawsze wiesz, ile jej wypijasz. O formach, o tym, jak ją dawkować, i o skutkach ubocznych piszemy w tekście o monohydracie kreatyny.
Żele energetyczne zamiast przedtreningówki – kiedy mają sens
Żel energetyczny dostarcza węglowodanów i nie pobudza, chyba że ma dodatek kofeiny. Ma sens przy intensywnym wysiłku trwającym ponad 60 minut, kiedy stanowisko ISSN z 2017 roku zaleca około 30–60 g węglowodanów na godzinę [13].
Przy treningu krótszym niż godzina korzyść z węglowodanów w trakcie wysiłku jest w badaniach niepewna [13], więc wystarczy woda. Przy dłuższym biegu albo jeździe na rowerze żele dostarczają węglowodanów wtedy, gdy kończy się glikogen w mięśniach, czyli zapas energii na długi wysiłek. Większość żeli opiera się na glukozie albo maltodekstrynie, a ile węglowodanów ma jedna saszetka, sprawdzasz na etykiecie.
Żele z kofeiną poprawiały wynik w badaniach [1] i są wygodnym sposobem na kofeinę w trakcie długiego startu, kiedy najtrudniejszy odcinek przypada na trzecią albo czwartą godzinę. Kuchennym odpowiednikiem żelu jest banan, bo 120 g miąższu daje około 28 g węglowodanów. Do tego płyny, czyli woda albo napoje izotoniczne przy dłuższym wysiłku, a przed treningiem w upale policz zapotrzebowanie na płyny.
Czy przedtreningówka spala tłuszcz?
Przedtreningówka sama nie spala tłuszczu. W metaanalizie 13 badań z udziałem 606 osób większa ilość kofeiny wiązała się z większym spadkiem masy ciała i tkanki tłuszczowej [17]. Badania dotyczyły samej kofeiny, a o chudnięciu nadal decyduje deficyt kalorii.
Po kofeinie możesz być bardziej pobudzony i chętniej się ruszać, co pomaga w redukcji tylko przy dobrze ułożonym jadłospisie. Do spalaczy tłuszczu podchodzimy z dystansem, bo to suplementy z długim, niejasnym składem, a więc z tym samym ryzykiem zanieczyszczeń co przedtreningówki [12]. Jeśli redukujesz, sprawdź, jakie suplementy na redukcji mają sens, a które możesz pominąć. Gdy po treningu chcesz odbudować siły bez nadwyżki kalorii, zobacz, co jeść po treningu.
Najczęstsze błędy – przedtreningówka
Najczęstszym błędem jest picie przedtreningówki zamiast posiłku, a drugim niedoliczanie kofeiny z całego dnia, która łatwo przekracza 400 mg [3]. Trzeci to ocenianie proszku po mrowieniu, które robi beta-alanina i które o jakości treningu nic nie mówi [5].
- Nie pij przedtreningówki zamiast posiłku, bo kofeina nie dostarcza energii i tylko przykrywa zmęczenie [1].
- Policz kofeinę z całego dnia, bo dwie kawy, energetyk i porcja proszku to razem ponad 400 mg [15][16].
- Zaczynaj od pół porcji, bo porcja z etykiety nie uwzględnia Twojej masy ciała, a Ty potrzebujesz około 3 mg kofeiny na kilogram.
- Nie pij przedtreningówki przed wieczornym treningiem, bo standardowa porcja skraca sen, jeśli wypijesz ją później niż 13 godzin przed snem [16].
- Nie oczekuj efektu od beta-alaniny z jednej porcji, bo działa dopiero po kilku tygodniach codziennego brania [5].
- Nie kupuj produktu z „mieszanką firmową” bez dawek, bo nie wiesz, ile kofeiny i innych składników faktycznie wypijasz.
- Nie zwiększaj dawki, gdy przedtreningówka „przestaje działać”, bo łatwiej przekroczysz bezpieczny limit, niż poprawisz wynik, więc najpierw sprawdź sen, posiłek i plan treningowy.
- Nie testuj nowej przedtreningówki w dniu zawodów, bo reakcja żołądka na nowy produkt bywa nieprzewidywalna i konsensus MKOl każe sprawdzać suplementy na treningu [14].
- Nie bierz przedtreningówki przy nadciśnieniu albo kołataniu serca bez rozmowy z lekarzem, bo kofeina w dużych ilościach przyspiesza tętno [14], a wpływ przedtreningówek na ciśnienie nie jest dobrze zbadany [7].
Test przedtreningówki w 5 krokach – czy w ogóle jej potrzebujesz
Zanim kupisz przedtreningówkę, sprawdź pięć rzeczy w tej kolejności: posiłek, sen, kawę, dawkę i efekt po 2–3 tygodniach. Jeśli kawa wystarcza, test kończysz na trzecim kroku.
- Sprawdź posiłek. Czy kilka godzin przed treningiem jesz coś z węglowodanami? Jeśli nie, zacznij od tego, bo kofeina nie dostarczy energii, której brakuje po wielu godzinach bez jedzenia.
- Sprawdź sen. Gdy regularnie śpisz krócej, niż potrzebujesz, kofeina tylko przykrywa zmęczenie, a do tego sama skraca sen [16].
- Sprawdź kawę. Przez 2 tygodnie pij mocną kawę godzinę przed treningiem i zapisuj ciężary, powtórzenia albo czas.
- Policz dawkę. Jeśli chcesz suplement, przelicz 3 mg kofeiny na kilogram swojej masy ciała i wybierz produkt z jawnym składem.
- Oceń efekt po 2–3 tygodniach. Jeśli nie widzisz różnicy w zeszycie treningowym, przedtreningówka nie jest Ci potrzebna.
Werdykt dietetyka – czy przedtreningówka jest Ci potrzebna
Przy treningu rekreacyjnym przedtreningówka nie jest potrzebna, bo jej działanie w praktyce sprowadza się do kofeiny, którą da Ci mocna kawa wypita godzinę przed treningiem. Jeśli wolisz suplement, lepszym wyborem jest sama kofeina w kapsułkach w dawce około 3 mg na kilogram masy ciała niż mieszanka z niejasnym składem. Przed ciężkim treningiem najwięcej daje posiłek z węglowodanami i przespana noc, a przy nadciśnieniu, problemach z sercem i w ciąży z przedtreningówki rezygnujesz.
Podsumowanie – przedtreningówka
Przedtreningówka działa, ale prawie cały efekt daje kofeina w dawce 3–6 mg na kilogram masy ciała, wypita około godziny przed treningiem. Beta-alanina i cytrulina w jednej porcji robią niewiele, a skład na etykiecie nie zawsze zgadza się z tym, co jest w puszce. Mocna kawa i posiłek z węglowodanami kilka godzin przed treningiem dają podobny efekt bez dodatków o słabych dowodach. Przy nadciśnieniu, problemach z sercem, w ciąży i przed wieczornym treningiem z przedtreningówki rezygnujesz.
Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
Czy przedtreningówka coś daje?
Tak, ale efekt robi głównie kofeina w dawce 3–6 mg na kilogram masy ciała, która opóźnia zmęczenie i poprawia wydolność [1]. Pozostałe składniki w jednej porcji dają niewiele.
Jakie są skutki uboczne przedtreningówek?
Głównie te, które daje kofeina, czyli nudności, lęk, niepokój i bezsenność, a do tego mrowienie skóry po beta-alaninie [5][14]. Ryzyko rośnie od 9 mg kofeiny na kilogram masy ciała i przy łączeniu proszku z kawą i energetykami [1][14].
Ile czasu trzyma przedtreningówka?
Pobudzenie utrzymuje się dużo dłużej niż trening, a standardową porcję trzeba wypić co najmniej 13,2 godziny przed snem, żeby go nie skracała [16].
Jakie są 5 najlepszych przedtreningówek?
Nie wskazujemy marek, bo w teście 52 produktów skład na etykiecie często rozjeżdżał się z zawartością [8]. Szukaj produktu z dawką każdego składnika w mg, kofeiną podaną na porcję, składnikami o dobrych dowodach, krótkim składem i certyfikatem badań na substancje zakazane.
Czy przedtreningówka to doping?
Składniki dopuszczone do suplementów diety są legalne, ale od 14 do 50% badanych próbek suplementów zawierało substancje zakazane albo anaboliczne [12]. Sportowcom startującym w zawodach zaleca się produkty z certyfikatem niezależnych badań [12].
Czy można brać kreatynę z przedtreningówką?
Można, ale kreatyna działa przy codziennym przyjmowaniu 3–5 g [14], więc nie musi być w przedtreningówce i możesz ją brać do dowolnego posiłku.
Bibliografia i źródła naukowe
[1] Guest NS, VanDusseldorp TA, Nelson MT i in. International society of sports nutrition position stand: caffeine and exercise performance. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2021. DOI: 10.1186/s12970-020-00383-4
[2] Martins GL, Aparecido JM, Marquezi ML i in. Dose-Response Effect of Oral Caffeine Use on Aerobic Exercise Performance: A Systematic Review and Meta-Analysis. Nutrients. 2026. DOI: 10.3390/nu18121989
[3] EFSA Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA). Scientific Opinion on the safety of caffeine. EFSA Journal. 2015. DOI: 10.2903/j.efsa.2015.4102
[4] Harty PS, Zabriskie HA, Erickson JL i in. Multi-ingredient pre-workout supplements, safety implications, and performance outcomes: a brief review. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2018. DOI: 10.1186/s12970-018-0247-6
[5] Trexler ET, Smith-Ryan AE, Stout JR i in. International society of sports nutrition position stand: Beta-Alanine. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2015. DOI: 10.1186/s12970-015-0090-y
[6] Wang X, Fan X, Chang J i in. Effects of Citrulline Malate Supplementation on Exercise Performance: A Systematic Review and Three-Level Meta-Analysis. Nutrients. 2026. DOI: 10.3390/nu18121881
[7] Bella YF, Cupido SRS, Inacio PAQ i in. Pre-Workout Supplements and Their Effects on Cardiovascular Health: An Integrative Review. Journal of Cardiovascular Development and Disease. 2025. DOI: 10.3390/jcdd12040112
[8] da Costa BRB, El Haddad LP, Freitas BT i in. Pre-workout supplements marketed in Brazil: Caffeine quantification and caffeine daily intake assessment. Drug Testing and Analysis. 2022. DOI: 10.1002/dta.3043
[9] Xiao Y, Ding L, Xu Z i in. Effects of acute caffeine intake on muscular power during resistance exercise: a systematic review and meta-analysis. Frontiers in Nutrition. 2025. DOI: 10.3389/fnut.2025.1686283
[10] Hurst P, Hanssen J, Marticorena F i in. Placebo effects of caffeine on sport performance: a systematic review and meta-analysis. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2026. DOI: 10.1080/15502783.2026.2747142
[11] Deng H, Wang L, Liu P i in. Caffeine and taurine: a systematic review and network meta-analysis of their individual and combined effects. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2025. DOI: 10.1080/15502783.2025.2566371
[12] Jagim AR, Harty PS, Erickson JL i in. Prevalence of adulteration in dietary supplements and recommendations for safe supplement practices in sport. Frontiers in Sports and Active Living. 2023. DOI: 10.3389/fspor.2023.1239121
[13] Kerksick CM, Arent S, Schoenfeld BJ i in. International society of sports nutrition position stand: nutrient timing. Journal of the International Society of Sports Nutrition. 2017. DOI: 10.1186/s12970-017-0189-4
[14] Maughan RJ, Burke LM, Dvorak J i in. IOC consensus statement: dietary supplements and the high-performance athlete. British Journal of Sports Medicine. 2018. DOI: 10.1136/bjsports-2018-099027
[15] European Food Safety Authority (EFSA). Caffeine, strona tematyczna EFSA z przykładami zawartości kofeiny w napojach, opinia opublikowana 27.05.2015, dostęp 16.11.2026.
[16] Gardiner C, Weakley J, Burke LM i in. The effect of caffeine on subsequent sleep: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews. 2023. DOI: 10.1016/j.smrv.2023.101764
[17] Tabrizi R, Saneei P, Lankarani KB i in. The effects of caffeine intake on weight loss: a systematic review and dos-response meta-analysis of randomized controlled trials. Critical Reviews in Food Science and Nutrition. 2019. DOI: 10.1080/10408398.2018.1507996
