Dieta przed oddaniem krwi – co jeść, pić i czego unikać przed donacją?

Dieta przed oddaniem krwi powinna być lekka, lekkostrawna i dobrze nawodniona, a na samą wizytę w centrum krwiodawstwa nie idzie się na czczo. Rano sięgnij po coś lekkiego, na przykład pieczywo z twarogiem, dżemem albo szynką drobiową, i w ciągu doby przed pobraniem wypij około 2 litrów wody. Dzień wcześniej odpuść smażone dania, fast food i alkohol, bo tłuste jedzenie pogarsza jakość osocza, a alkohol odwadnia organizm.

Najważniejsze wnioski – dieta przed oddaniem krwi

• Na donację nie idziesz na czczo. Zjedz lekki posiłek, np. pieczywo z twarogiem, dżemem lub szynką drobiową.
• W ciągu 24 godzin przed pobraniem wypij około 2 litrów wody. Dobre nawodnienie zmniejsza ryzyko zasłabnięcia.
• Dzień wcześniej i rano nie sięgaj po ciężkostrawne, smażone dania. Ciężkostrawne dania sprawiają, że osocze bywa lipemiczne i krew nie nadaje się do celów leczniczych.
• Nie pij alkoholu w dniu poprzedzającym oddanie krwi ani w dniu pobrania.
• Jedno pobranie krwi pełnej to ubytek około 200–250 mg Fe. Jeśli oddajesz krew regularnie, dbaj o ten pierwiastek przez cały miesiąc, nie tylko przed wizytą.
• Kawa nie jest zakazana, ale nie zastępuje śniadania ani wody.

Co widzimy w pracy z podopiecznymi – przygotowanie do oddania krwi

W pracy z podopiecznymi, którzy oddają krew, dwa błędy wracają najczęściej. Pierwszy to przyjście na czczo, z przekonaniem, że pobranie wymaga takiego samego przygotowania jak poranne badanie. Drugi to ciężka kolacja dzień wcześniej, po imprezie albo po prostu po długim dniu. Oba obniżają komfort krwiodawcy i pogarszają jakość pobranego osocza. U dawców, które oddają krew regularnie, widzimy jeszcze jeden wzorzec: niską ferrytynę i zmęczenie, których nie da się nadrobić jednym posiłkiem. Najszybciej poprawę samopoczucia zauważają osoby, które zaczynają pić więcej wody dzień wcześniej i przestają przychodzić do punktu krwiodawstwa bez śniadania.

Spis treści

• Najważniejsze wnioski – dieta przed oddaniem krwi
• Co widzimy w pracy z podopiecznymi – przygotowanie do oddania krwi
• Czy można oddać krew na czczo?
• Śniadanie w dniu pobrania
• Co jeść dzień wcześniej?
• Czego nie jeść przed pobraniem?
• Ile pić?
• Alkohol a oddawanie krwi
• Kawa – można czy nie?
• Fe i ferrytyna – co jeść?
• Niska ferrytyna a redukcja masy ciała i insulinooporność
• Wersja wegetariańska i wegańska
• Protokół DNŻ krok po kroku
• Przykładowy jadłospis
• Co jeść po pobraniu?
• Najczęstsze błędy żywieniowe
• Tabela: co jeść, czego unikać, co zależy
• Podsumowanie – dieta przed oddaniem krwi
• Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi
• Bibliografia i źródła naukowe

Czy można oddać krew na czczo?

Nie warto oddawać krwi na czczo. Wcześniej trzeba coś lekkiego przekąsić, ponieważ pusty żołądek plus ubytek około 450 ml krwi zwiększa ryzyko zawrotów głowy i zasłabnięcia po pobraniu.

Krwiodawstwo to nie to samo co poranne badanie morfologii krwi, na które często idzie się bez śniadania. Tu jest odwrotnie: organizm powinien mieć zapas energii, żeby utrzymać stabilne ciśnienie w trakcie i po pobraniu. Ważne, żeby śniadanie nie było ciężkie ani przesadnie obfite. Za duża porcja to błąd w drugą stronę.

💬 Komentarz dietetyka – oddawanie krwi na czczo W pracy z podopiecznymi regularnie spotykam osoby, które traktują oddanie krwi jak zwykłe badanie i przychodzą na czczo. Efekt jest przewidywalny: zawroty głowy, gorsze samopoczucie, czasem zasłabnięcie po pobraniu. Mechanizm jest prosty: pusty żołądek plus ubytek około 450 ml krwi to spadek dostępnej energii i ciśnienia w jednym momencie. Lekki posiłek z węglowodanami i szklanka wody na godzinę przed wizytą rozwiązują większość tych problemów. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Śniadanie w dniu pobrania

Rano postaw na lekkie śniadanie z węglowodanami i lekkim dodatkiem białkowym, bez ciężkich dodatków. Dobrze sprawdzą się kanapki na pełnoziarnistym pieczywie z dżemem, miodem, chudym twarogiem lub szynką drobiową, do tego owoc i woda.

Dobre śniadania przed wizytą:

• pieczywo pszenne z dżemem albo miodem i herbata,
• pieczywo z twarogiem i pomidorem,
• pieczywo z szynką drobiową i warzywami,
• kasza manna lub ryżanka na lekko z owocem,
• banan i kanapka z lekkim dodatkiem.

Rano lepiej odpuścić jajecznicę na maśle, smażone kiełbasy i parówki, żółty ser w dużej ilości, majonez, pączki i ciasta z kremem oraz kawę jako jedyne „śniadanie”. Jeśli zastanawiasz się, czy jajko jest w porządku, odpowiedź zależy od formy – gotowane w lekkim daniu bywa lepszym wyborem niż jajecznica na smalcu. Więcej w tekście o tym, czy jajka są zdrowe.

Co jeść dzień wcześniej?

W dniu poprzedzającym oddanie krwi jedz normalnie, ale lekko, bez ciężkich dań, pij więcej wody i nie sięgaj po alkohol. Ciężkie, przetłuszczone potrawy zjedzone wieczorem mogą sprawić, że następnego dnia osocze będzie lipemiczne, czyli mętne od tłuszczu.

Dobre wybory dzień wcześniej:

• pieczywo, ryż, makaron, kasza, ziemniaki,
• warzywa i owoce,
• drób, pierś z indyka oraz pieczone lub gotowane ryby,
• twaróg i jogurt naturalny, jeśli dobrze tolerujesz,
• zupy warzywne bez śmietany,
• woda przez cały dzień.

Przykładowy dzień wygląda prosto: owsianka lub kanapki z twarogiem rano, ryż albo ziemniaki z kurczakiem i warzywami na obiad, pieczywo z szynką drobiową wieczorem. Odpuść pizzę, kebab, frytki, smażony schabowy, masło w dużej ilości, ciasta z kremem i alkohol.

Czego nie jeść przed pobraniem?

To, czego unikać przed oddaniem krwi, sprowadza się do jednej grupy: ciężkostrawne, smażone i przetłuszczone potrawy. Mogą pogorszyć jakość krwi i zwiększyć ryzyko, że pobranie nie trafi do przetoczenia.

Śmietana, masło i żółty ser

Ogranicz pełne mleko, śmietanę, serki śmietankowe, żółte i dojrzewające sery, desery mleczne i lody. To trudne do zauważenia źródło ciężkiego jedzenia tuż przed wizytą.

Kiełbasa, boczek i pasztet

Odstaw kiełbasę, boczek, salami, parówki, pasztet, kaszankę i mięso w panierce. Czerwone mięso w przetworzonej, przetłuszczonej formie to najgorszy wybór na ten dzień.

Fast food i smażone potrawy

Zrezygnuj z burgerów, frytek, pizzy, kebaba z ciężkim sosem, nuggetsów i chipsów. Duża porcja ciężkiego jedzenia plus ciężkostrawność to zestaw, który najbardziej obciąża organizm przed pobraniem.

Ciasta z kremem i pączki

Ogranicz pączki, torty i ciasta z kremem. Problemem nie jest sam cukier, tylko połączenie dużej porcji z kremówką. Po pobraniu możesz skorzystać z przekąski regeneracyjnej według zaleceń personelu.

Ile pić?

W dobie przed oddaniem krwi wypij około 2 litrów płynów, głównie wody, a na krótko przed wizytą dodatkową szklankę lub dwie. Dobre nawodnienie ułatwia pobranie i zmniejsza ryzyko gorszego samopoczucia.

Kilka zasad: pij regularnie przez cały dzień, nie wszystko na raz. Najlepsza jest zwykła woda mineralna niegazowana. Sok w rozsądnej ilości jest w porządku, jeśli dobrze go tolerujesz. Nie licz na alkohol ani napoje energetyczne, a kawy nie traktuj jako głównego źródła nawodnienia.

Alkohol a oddawanie krwi

Nie pij alkoholu dzień wcześniej ani w dniu pobrania. Alkohol odwadnia organizm, pogarsza samopoczucie i często łączy się z ciężkim jedzeniem, co dodatkowo psuje przygotowanie.

Najgorsze zestawy to piwo z pizzą, wino z deską serów czy drinki z chipsami. Jeśli wieczorem była impreza i mało snu, lepiej przełóż wizytę. Przy okazji: przekonanie, że czerwone wino pomaga na anemię, to mit, który prostujemy osobno.

Kawa – można czy nie?

Kawa nie jest przeciwwskazaniem dla większości dawców, ale nie zastąpi śniadania i wody. Jeśli ją pijesz, wcześniej zjedz coś lekkiego i zadbaj o nawodnienie.

Nie przychodź do punktu krwiodawstwa po samej kawie i nie licz jej jako nawodnienia. Kawa z dużą ilością śmietanki, syropu i cukru to gorszy wybór niż mała czarna. Jeśli źle reagujesz na kofeinę albo masz lęk przed pobraniem, ogranicz ją tego dnia. Więcej niuansów w tekście kawa – fakty i mity.

Fe i ferrytyna – co jeść?

Zapasów Fe nie zbudujesz jednym śniadaniem. Jedno pobranie krwi pełnej to ubytek około 200–250 mg tego pierwiastka, dlatego przy regularnym oddawaniu krwi trzeba dbać o Fe stale, a nie tylko przed wizytą.

Na niedobór najbardziej narażeni są często oddający, kobiety miesiączkujące i osoby na diecie roślinnej. Badania nad dawcami pokazują, że zapasy Fe spadają u niemal wszystkich nowych dawców, a u części prowadzą do niskiej ferrytyny nawet przy prawidłowej hemoglobinie. Dlatego coraz częściej zaleca się kontrolę poziomu ferrytyny.

Produkty bogate w żelazo warto jeść na co dzień. Poniżej orientacyjna zawartość Fe na 100 g produktu (wg tabel składu żywności IŻŻ/USDA):

Produkt	Zawartość Fe (mg / 100 g)	Typ
Wątróbka drobiowa	~9	hemowe
Pestki dyni	~8,8	niehemowe
Soczewica (sucha)	~7,5	niehemowe
Płatki owsiane	~4,3	niehemowe
Szpinak (surowy)	~2,7	niehemowe
Tofu	~2,7	niehemowe
Wołowina chuda	~2,6	hemowe
Jaja	~1,8	niehemowe

Fe hemowe z produktów zwierzęcych wchłania się lepiej niż niehemowe z roślin. Wchłanianie żelaza roślinnego poprawia kwas askorbinowy: dodanie go do dania wyraźnie zwiększa przyswajanie z pojedynczego posiłku, choć efekt długoterminowej suplementacji samego kwasu askorbinowego jest już niewielki. W praktyce oznacza to prosty ruch: do soczewicy, tofu czy kaszy dodaj paprykę, natkę pietruszki, kiszonkę albo owoce. O tym, które witaminy warto łączyć, pisaliśmy osobno. Wartości odżywcze sprawdzisz też w naszej bazie produktów.

Uwaga na drugą stronę medalu: nadmiar tego pierwiastka też bywa problemem, dlatego suplementy bierz wyłącznie po badaniach i według zaleceń lekarza. Więcej w tekście o tym, co jeść przy nadmiarze żelaza.

Niska ferrytyna a redukcja masy ciała i insulinooporność

Niska ferrytyna u regularnego dawcy potrafi sabotować odchudzanie i pracę nad insulinoopornością. Zmęczenie, spadek siły i gorsza tolerancja wysiłku fizycznego to typowe skutki niedoboru, które utrudniają trzymanie deficytu i regularną aktywność.

To most do naszych głównych obszarów pracy. W diecie redukcyjnej zmęczenie z niskiej ferrytyny często myli się ze „słabą wolą”, a naprawdę jest problemem fizjologicznym. Podobnie przy insulinooporności: mniejsza aktywność z powodu ciągłego zmęczenia pogarsza wrażliwość na insulinę. Szczególnie dotyczy to kobiet z obfitymi miesiączkami, u których comiesięczna utrata krwi nakłada się na oddawanie krwi.

Z naszej praktyki wynika, że u takich osób pierwszym „żywieniowym” problemem wcale nie jest deficyt kaloryczny, tylko brak energii na jego utrzymanie. Kiedy najpierw odbudujemy zapasy Fe i ułożymy posiłki wokół jego źródeł, redukcja rusza z miejsca, a treningi przestają być walką przez opór. Najtrudniej przekonać do tego osoby, które oddają krew od lat i przyzwyczaiły się do zmęczenia jako „normy”.

💬 Komentarz dietetyka – ferrytyna u regularnych dawców Czego nie znajdziesz w większości poradników: dzień przed wizytą nie zbudujesz zapasów Fe. U podopiecznych, którzy są dawcami od kilku lat, najczęstszy błąd to skupianie się na jednym posiłku przed pobraniem przy zerowej dbałości o ten pierwiastek przez resztę miesiąca. Ferrytynę odbudowuje się tygodniami, nie śniadaniem. Najwięcej problemów widzę u kobiet z obfitymi miesiączkami i u osób na diecie roślinnej, które nie kontrolują poziomu ferrytyny. Leszek Racut, dietetyk kliniczny z 10-letnim doświadczeniem, współzałożyciel Dietetyki #NieNaŻarty.

Wersja wegetariańska i wegańska

Na diecie roślinnej obowiązują te same zasady: lekkie śniadanie i dobre nawodnienie. Różnica dotyczy długoterminowej dbałości o Fe, witaminę B12 i ferrytynę, bo Fe roślinne wchłania się gorzej niż zwierzęce.

Przed pobraniem dobrze sprawdzą się: pieczywo z dżemem lub miodem, lekka owsianka, kanapka z pastą z tofu bez ciężkich dodatków, banan. Długoterminowo pilnuj strączków, tofu, tempehu, pestek dyni, sezamu i produktów wzbogacanych, łącz je z kwasem askorbinowym i kontroluj B12. Konkretne wskazówki zebraliśmy w tekście o tym, jak uniknąć niedoborów żelaza na diecie roślinnej, a pomysły na białko znajdziesz wśród wegańskich źródeł białka.

Jedna uwaga praktyczna: tuż przed wizytą nie jedz dużej porcji strączków, jeśli powodują u Ciebie wzdęcia. Większą porcję zostaw na dzień po pobraniu.

Protokół DNŻ krok po kroku

Poniżej pięć kroków, które w praktyce najbardziej ułatwiają pobranie i poprawiają samopoczucie. Każdy jest konkretny i zastosujesz go od najbliższej wizyty.

1. Dzień wcześniej jedz lekko. Odstaw fast food, smażone dania, przetłuszczone mięsa i śmietanę, żeby osocze nie było lipemiczne.
2. Nawadniaj organizm przez całą dobę. Około 2 litrów wody plus szklanka lub dwie na krótko przed wizytą.
3. Zero alkoholu w dniu poprzedzającym i w dniu pobrania. Jeśli była impreza i mało snu, przełóż donację.
4. Rano przygotuj lekkie śniadanie z węglowodanami i lekkim białkiem. Kanapki z dżemem, miodem, twarogiem lub szynką drobiową, owoc, woda. Kawa dopiero po śniadaniu.
5. Jeśli oddajesz krew regularnie, dbaj o Fe przez cały miesiąc i kontroluj ferrytynę. Łącz roślinne źródła z witaminą C, a suplementy bierz tylko po badaniach.

Przykładowy jadłospis

Poniżej trzy gotowe modele: pobranie rano, pobranie w południe i wariant dla krwiodawcy z niską ferrytyną. Wszystkie są lekkie i łatwe do złożenia z dostępnych produktów.

Wariant 1: pobranie rano

• Dzień wcześniej – rano owsianka z owocem, na obiad ryż z kurczakiem i warzywami, wieczorem pieczywo z twarogiem i warzywami. Woda przez cały dzień, bez alkoholu.
• Rano – 1–2 kanapki z dżemem, miodem, twarogiem albo szynką drobiową, owoc i woda.

Wariant 2: pobranie w południe

• Śniadanie: pieczywo z lekkim dodatkiem i warzywami, owoc, woda.
• Przed wyjściem: lekka przekąska, jeśli od śniadania minęło dużo czasu (bułka z dżemem, banan, wafle ryżowe).
• Po pobraniu: skorzystaj z przekąski oferowanej w centrum krwiodawstwa, pij wodę, zjedz normalny obiad w ciągu dnia.

Wariant 3: dawca z niską ferrytyną

• Dzień wcześniej: obiad z drobiem, rybą lub strączkami, z dodatkiem wit. C (papryka, natka pietruszki, kiszonka, owoce). Nie popijaj go kawą ani herbatą, jeśli zależy Ci na lepszym przyswajaniu Fe.
• Rano: lekki, niskotłuszczowy posiłek i woda.
• Długoterminowo: kontroluj ferrytynę i hemoglobinę, dbaj o Fe przez cały miesiąc, nie sięgaj po wysokie dawki bez badań.

Co jeść po pobraniu?

Po oddaniu krwi odpocznij, wypij wodę i coś przekąs, a tego dnia możesz dodać nieco więcej węglowodanów. W kolejnych dniach postaw na produkty bogate w Fe i witaminę C.

Skorzystaj z przekąski i napoju w centrum krwiodawstwa, nie wychodź od razu, jeśli kręci Ci się w głowie, i pij wodę. Dobre wybory po pobraniu to kanapka z owocem, obiad z ziemniakami lub kaszą, białkiem i warzywami, jogurt ze skyrem albo zupa z pieczywem. Odpuść alkohol i intensywny wysiłek fizyczny tego dnia. Więcej o odżywianiu wokół treningu znajdziesz w tekście co jeść po treningu. Jeśli czujesz osłabienie i masz skłonność do spadków ciśnienia, zajrzyj też do tekstu o tym, co jeść przy niskim ciśnieniu.

Najczęstsze błędy żywieniowe

Najczęstsze błędy to przyjście na czczo, sama kawa zamiast śniadania i ciężka kolacja dzień wcześniej. Każdy z nich albo pogarsza samopoczucie, albo obniża jakość krwi.

• Przyjście na czczo i traktowanie pobrania jak porannego badania.
• Sama kawa zamiast śniadania i zamiast wody.
• Przetłuszczona kolacja dzień wcześniej: pizza, kebab, grill, smażone mięso.
• Alkohol wieczorem i przyjście po nieprzespanej nocy.
• Za mało wody w dobie wcześniej.
• Ciężkie śniadanie z jajecznicą na boczku lub majonezem.
• Próba „nadrobienia Fe” jednym daniem i brak kontroli ferrytyny u regularnych dawców.
• Traktowanie soków i energetyków jako głównego nawodnienia.
• Papierosy tuż przed wizytą – nikotyna podnosi ciśnienie i pogarsza samopoczucie.
• Intensywny trening tuż po pobraniu.

Tabela: co jeść, czego unikać, co zależy

Krótka ściąga: co jest w porządku, czego lepiej unikać i co zależy od sytuacji.

Produkt / zachowanie	Zalecenie	Komentarz
Lekkie śniadanie przed wizytą	TAK	Nie idziesz na czczo
Woda	TAK	Pij regularnie dzień wcześniej i rano
Pieczywo, dżem, miod	TAK	Lekkie źródło energii
Twaróg chudy, szynka drobiowa	TAK	Jeśli dobrze tolerujesz
Warzywa i owoce	TAK	Jako dodatek do lekkiego dania
Drób lub ryba dzień wcześniej	TAK	Gotowane lub pieczone
Kiełbasa, pasztet, boczek	NIE	Przetłuszczone, pogarsza osocze
Śmietana, masło, majonez	NIE	Ciężkie i przetłuszczone tuż przed pobraniem
Fast food, smażone, ciasta z kremem	NIE	Ciężkostrawne i przetłuszczone
Alkohol	NIE	Nie dzień wcześniej i nie w dniu pobrania
Kawa	ZALEŻY	Nie zamiast wody i śniadania
Suplement Fe	ZALEŻY	Tylko po badaniach i wg zaleceń lekarza
Strączki tuż przed wizytą	ZALEŻY	Zdrowe, ale nie jako ciężki posiłek

Podsumowanie – dieta przed oddaniem krwi

Przygotowanie do oddania krwi jest proste: lekkie śniadanie, około 2 litrów wody i zero alkoholu. Na czczo się nie idzie, ale też nie jemy smażone dań i ciast z kremem dzień wcześniej ani rano. Jeśli oddajesz krew regularnie, zadbaj o Fe, ferrytynę i wit. C w codziennym menu, bo tego nie nadrobisz jednym śniadaniem. Dobre przygotowanie ułatwia pobranie i zmniejsza ryzyko problemów z jakością osocza. Jeśli chcesz ułożyć jadłospis wspierający poziom Fe między wizytami, pomoże w tym dieta online, a dzienne zapotrzebowanie wyliczysz w kalkulatorze kalorii.

Najczęściej zadawane pytania i odpowiedzi

Co jeść przed oddaniem krwi?

Rano zjedz lekkie śniadanie z węglowodanami i chudym dodatkiem: pieczywo z twarogiem, dżemem, miodem lub szynką drobiową, do tego owoc i woda. Nie przychodź na czczo.

Czy można oddać krew na czczo?

Nie warto. Wcześniej trzeba coś lekkiego przekąsić. Przyjście na czczo zwiększa ryzyko osłabienia i zasłabnięcia po pobraniu.

Czego nie jeść przed oddaniem krwi?

Unikaj ciężkostrawnych, przetłuszczonych potraw: kiełbas, pasztetów, boczku, smażone dań, fast foodów, śmietany, masła, majonezu i ciast z kremem. Ciężkostrawne potrawy sprawiają, że osocze bywa lipemiczne.

Ile pić przed oddaniem krwi?

W dobie przed pobraniem wypij około 2 litrów wody, rozłożone na cały dzień. Dobrze nawodniony organizm lepiej znosi wizytę.

Czy można pić kawę przed oddaniem krwi?

Kawa nie zastępuje śniadania i wody. Jeśli dobrze ją tolerujesz, mała czarna po posiłku jest zwykle w porządku, ale najważniejsze są jedzenie i nawodnienie.

Czy przetłuszczone jedzenie może zdyskwalifikować pobranie?

Tak. Tłuste jedzenie sprawia, że osocze bywa lipemiczne, i krew może nie nadawać się do przetoczenia. Dlatego unikaj go dzień wcześniej i rano.

Czy trzeba jeść dużo żelaza przed oddaniem krwi?

O ten pierwiastek dbasz regularnie, nie tylko dzień wcześniej. Jedno pobranie to ubytek około 200–250 mg Fe, więc przy częstym oddawaniu krwi jedz produkty bogate w Fe i kontroluj ferrytynę.

Czy można oddać krew po imprezie?

Jeśli wieczorem był alkohol, mało snu i ciężkie jedzenie, lepiej przełóż wizytę. To bezpieczniejsze dla Ciebie i dla jakości krwi.

Bibliografia i źródła naukowe

[1] Sweegers MG, Zalpuri S, Quee FA, et al. Iron deficiency-related symptoms in non-anemic whole blood donors. Transfusion. 2024;64(10):1920–1930.

[2] Karregat JHM, Blokhuis D, Quee FA, et al. Iron supplementation: a qualitative study on the perception of blood donors, blood collection staff and donor physicians. Vox Sanguinis. 2024;119(1):16–26.

[3] Karregat JHM, Quee FA, Twisk JWR, et al. Donor knowledge and perceptions regarding donation-induced iron depletion and iron supplementation as a blood service policy. Vox Sanguinis. 2024;119(10):1047–1057.

[4] Ramachandran S, Manthena R, Gopi C, Dhanaraju MD. Enhancement of Non-Heme Iron Absorption from Vegetable Foods by using Vitamin-C Supplements in Wistar Rats. Research Journal of Pharmacy and Technology. 2024;17(5):2224–2228.

[5] Zalpuri S, Schotten N, Baart AM, et al. Iron deficiency-related symptoms in whole blood donors: a systematic review. Transfusion. 2019;59(10):3275–3287.

[6] Cable RG, Glynn SA, Kiss JE, et al. Iron deficiency in blood donors: the REDS-II Donor Iron Status Evaluation (RISE) study. Transfusion. 2012;52(4):702–711.

[7] Cook JD, Reddy MB. Effect of ascorbic acid intake on nonheme-iron absorption from a complete diet. American Journal of Clinical Nutrition. 2001;73(1):93–98.