(function(m,e,t,r,i,k,a){m[i]=m[i]||function(){(m[i].a=m[i].a||[]).push(arguments)}; m[i].l=1*new Date();k=e.createElement(t),a=e.getElementsByTagName(t)[0],k.async=1,k.src=r,a.parentNode.insertBefore(k,a)}) (window, document, "script", "https://mc.yandex.ru/metrika/tag.js", "ym"); ym(71037676, "init", { clickmap:true, trackLinks:true, accurateTrackBounce:true, webvisor:true, ecommerce:"dataLayer" });

Dieta DASH - najzdrowsza dieta na świecie

29 czerwca 2020 Autor: Ada Błaszczyk

Chcesz zmienić nawyki żywieniowe, ale nie wiesz jaką dietę wybrać? Powinna bazować na nieprzetworzonych produktach, nie wprowadzać dużych eliminacji, być łatwa w utrzymaniu i sprawdzać się na każdym etapie życia. Tak dieta istnieje, a my przychodzimy z pomocą i przedstawiamy jeden z najzdrowszych modeli odżywiania, czyli dietę DASH!

Dieta DASH - najzdrowsza dieta na świecie

Spis treści

Czym jest dieta DASH

DASH (ang. Dietary Approaches to Stop Hypertension) - jest to jedno z podejść dietetycznych mających na celu zatrzymanie nadciśnienia tętniczego bez użycia leków.

Zacznijmy od tego czym jest nadciśnienie? To choroba polegająca na utrzymującym się podwyższonym ciśnieniu tętniczym, wynosi ono wtedy 140/90 mm Hg lub więcej. Na rozwój nadciśnienia wpływają czynniki takie jak: nadwaga i otyłość, nadmierne spożycie sodu, niedostateczna podaż potasu, spożywanie alkoholu czy brak aktywności fizycznej [1].

Z tego względu dieta DASH bazuje na produktach o wysokiej zawartości potasu, wapnia, magnezu, błonnika, zakłada zmniejszenie spożycia tłuszczów nasyconych, cholesterolu oraz sodu. Taki sposób żywienia jest wyjątkowo praktyczny, ponieważ jest odpowiedni dla osób w każdym wieku [2].

Zasady diety DASH

Głównymi produktami na diecie DASH są warzywa i owoce, pełnoziarniste zboża, niskotłuszczowe produkty mleczne, chude mięso, ryby orzechy oraz oliwa. Ograniczenia dotyczą spożycia sodu, tłustego mięsa i nabiału, olejów tropikalnych jak kokosowy czy palmowy oraz słodyczy i wysokoprzetworzonych produktów [2]. To bardzo podobna dieta jaką my rekomendujemy naszym pacjentom - oczywiście u nas uwzględniamy jeszcze Twoje preferencje, więc jeżeli masz ochotę na kawałek czekolady czy czerwonego mięsa to nie ma z tym problemu (tylko z umiarem).

Tak wygląda liczba porcji poszczególnych produktów w ciągu dnia [2, 3]:

  • Warzywa ~4-5 porcji
  • Owoce ~4-5 porcji 
  • Produkty pełnoziarniste ~7-8 porcji
  • Niskotłuszczowe produkty mleczne ~2 porcje
  • Chude mięso oraz ryby ~2 (lub mniej) porcje
  • Orzechy i nasiona ~2-5 porcje w tygodniu
  • Sód <2300 mg – na diecie DASH wartość sodu nie jest maksymalnie zmniejszona, natomiast jak pokazują badania im niższe spożycie sodu, tym większe obniżenie ciśnienia krwi [2]

Warto zaznaczyć też co oznacza porcja, może być to ½ szklanki gotowanych warzyw, jeden średni kawałek owocu, kromka pełnoziarnistego pieczywa, szklanka jogurtu lub 1/3 szklanki orzechów. Ilość porcji powinna być dostosowana do zapotrzebowania kalorycznego danej osoby oraz celu i powyższe wartości są dostosowane do diety 2000 kcal. 

Najlepsze źródła białka na diecie DASH to chude mięso i ryby, nasiona roślin strączkowych, których spożycie pomaga obniżyć poziom cholesterolu całkowitego i LDL, a dodatkowo mają korzystny wpływ na obniżenie ciśnienia tętniczego [4]. Białka dostarczą też produkty sojowe, jaja oraz nabiał niskotłuszczowy. 

Tłuszcze, które warto uwzględnić w diecie to oliwa z oliwek, awokado, orzechy, tłuste ryby (bogate w kwasy tłuszczowe omega – 3, które działają przeciwzapalnie [5]). 

Źródłem węglowodanów powinny być głównie pełnoziarniste produkty jak kasze, brązowy ryż, razowe pieczywo, których spożycie wpływa na niższe ryzyko cukrzycy typu 2 nawet o 32%! [6], a dzięki wysokiemu udziałowi błonnika regulują pracę jelit, łagodzą występowanie zaparć oraz powodują większe uczucie sytości po posiłku [7], co jest niezwykle pożądane w procesie redukcji masy ciała.

Przykładowy jadłospis diety DASH

Jadłospis złożony jest z 4 posiłków, dostarcza 2000 kcal, 105 g białka, 60 g tłuszczów i 230 g węglowodanów. Posiłki przygotujesz max w 30 min dziennie, a do tego są bardzo zbilansowane. 

  • Sód – 1413,8 mg czyli  niecałe 3,5 g soli (norma do 5 g dziennie)
  • Potas – 5428,4 mg (115% normy)
  • Wapń – 1353,5 mg (135% normy)
  • Magnez – 627,7 mg (prawie 200% normy)

Dodatkowo średni udział błonnika to 45,6 g dziennie.


Efekty diety DASH

Zgodnie z wcześniej opisanym pierwotnym przeznaczeniem diety DASH jest ona sposobem na obniżenie ciśnienia tętniczego bez włączania w pierwszej kolejności leczenia farmakologicznego. W badaniu u uczestników ze skurczowym ciśnieniem <160 mm Hg i rozkurczowym 80-95 mm Hg, przez 8 tygodni zastosowano dietę bogatą w warzywa, owoce oraz niskotłuszczowy nabiał. Jakie były efekty? Po tym czasie odnotowano spadek ciśnienia rozkurczowego o 5,5 mm Hg oraz skurczowego o 3,0 mm Hg [2].  Nasza praktyka pokazuje, że indywidualna dieta oparta na podobnych zasadach do DASH pozwala w podobnym stopniu zmniejszyć ciśnienie krwi. Naszym pacjentom lekarze często odstawiają leki po zaczęciu stosowania zbilansowanej diety. Zresztą możesz przekonać się sięgając po współpracę z wykształconym dietetykiem po studiach.

U kogo jeszcze sprawdzi się dieta DASH? Jej stosowanie wiąże się ze zmniejszeniem ryzyka cukrzycy typu 2 o 20% i w badaniu taki schemat żywieniowy obniżył poziom glukozy na czczo o 29% [2]. Czym jest to spowodowane? Głównie wysokim udziałem warzyw i owoców w diecie, które są podstawowym źródłem składników odżywczych. Osoby spożywające powyżej 5 porcji warzyw dziennie miały niższe ryzyko wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Dodatkowo regularne spożywanie warzyw może być środkiem ułatwiającym redukcję masy ciała oraz późniejsze jej utrzymanie [8]. 

Warto podkreślić, że dieta DASH znajduje się na drugim miejscu najlepszych diet w rankingu opublikowanym na U.S. News and World Report. Ranking jest tworzony każdego roku przez dietetyków i ekspertów w dziedzinie żywienia. Za jej główne zalety specjaliści uznają korzyści zdrowotne - jak zatrzymanie nadciśnienia, łatwość utrzymania zasad diety (również poza domem), dobrą dostępność wszystkich produktów oraz jej uniwersalność [9]. 

Podsumowanie

Dlaczego dieta DASH jest świetnym wyborem? Jest to zdrowy sposób odżywiania, który uwzględnia wszystkie produkty i nie zakłada bezpodstawnych eliminacji. Jej główną zasadą jest jak największy udział warzyw i owoców oraz wysoka podaż pełnego ziarna. Dieta podkreśla korzyści płynące z uwzględnienia ryb i ograniczenia czerwonego mięsa, a także zwiększenia udziału białka pochodzenia roślinnego. Uwzględnia niskie spożycie nasyconych tłuszczów oraz dodanych cukrów, które powinno wynosić <10% energii diety. Dieta Dash sprawdzi się na każdym etapie życia, a w przypadku wystąpienia problemów zdrowotnych jak nadciśnienie tętnicze jest sposobem na jego obniżenie przed włączeniem leczenia farmakologicznego.

  1. Oparil S, Acelajado MC, Bakris GL, et al. Hypertension. Nat Rev Dis Primers. 2018;4:18014. Published 2018 Mar 22. doi:10.1038/nrdp.2018.14
  2. Campbell, Amy P. "DASH eating plan: an eating pattern for diabetes management." Diabetes Spectrum 30.2 (2017): 76-81.
  3. Challa, Hima J., Prasanna Tadi, and Kalyan R. Uppaluri. "DASH diet (dietary Approaches to Stop hypertension)." StatPearls [Internet]. StatPearls Publishing, 2020.
  4. Polak, Rani, Edward M. Phillips, and Amy Campbell. "Legumes: Health benefits and culinary approaches to increase intake." Clinical Diabetes 33.4 (2015): 198-205.
  5. Swanson, Danielle, Robert Block, and Shaker A. Mousa. "Omega-3 fatty acids EPA and DHA: health benefits throughout life." Advances in nutrition 3.1 (2012): 1-7.
  6. McRae, Marc P. "Health benefits of dietary whole grains: an umbrella review of meta-analyses." Journal of chiropractic medicine 16.1 (2017): 10-18.
  7. Dhingra, Devinder, et al. "Dietary fibre in foods: a review." Journal of food science and technology 49.3 (2012): 255-266
  8. Boeing, Heiner, et al. "Critical review: vegetables and fruit in the prevention of chronic diseases." European journal of nutrition 51.6 (2012): 637-663.
  9. https://health.usnews.com/best-diet/best-diets-overall


Czytaj także

var _smid = "46hptwqd8w71vwlc"; (function(w, r, a, sm, s ) { w['SalesmanagoObject'] = r; w[r] = w[r] || function () {( w[r].q = w[r].q || [] ).push(arguments)}; sm = document.createElement('script'); sm.type = 'text/javascript'; sm.async = true; sm.src = a; s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(sm, s); })(window, 'sm', ('https:' == document.location.protocol ? 'https://' : 'http://') + 'app3.salesmanago.pl/static/sm.js');