Czy można jeść przeterminowanie jedzenie?

01 lutego 2021 Autor: Bartłomiej Pomorski

Denerwuje cię marnowanie jedzenia? Nie wiesz czy produkt kilka dni po terminie nadal może wylądować na talerzu? Dzięki kilku prostym wskazówkom możesz uniknąć wyrzucania jedzenie do śmieci, za co podziękuje ci nie tylko twój portfel, ale także planeta! Czasami jednak nie ma ratunku dla przeterminowanej żywności. Dowiedz się w jakich sytuacjach lepiej nie ryzykować jedzenia produktów po terminie.

Czy można jeść przeterminowanie jedzenie?

Spis treści

Otwierasz lodówkę lub szafkę, patrzysz na produkt i zaczynasz się zastanawiać czy przypadkiem nie za długo okupuje on twoje domowe zapasy jedzenia. Nie lubisz ryzyka, dlatego mówisz sprawdzam. Szukasz na etykiecie daty do kiedy ważny jest produkt. Na produkcie widnieje info „najlepiej spożyć przed 12.2020”. Po chwili konsternacji i uświadomieniu sobie, że już połowa stycznia w roku 2021 za Tobą, wyrzucasz swoją szamkę do śmieci. Szkoda ci, ale wiadomo, zdrowie najważniejsze.

Co poszło nie tak w naszej historii? Do śmieci mogła trafić żywność, która nadawała się zjedzenia! Zanim jednak wytłumaczymy Ci czym różni się sformułowanie „najlepiej spożyć przed” od „należy spożyć do”, kilka słów o tym dlaczego marnowanie żywności jest nietaktownym zachowaniem z naszej strony.

Co za strata! Ile jedzenia marnujemy w naszych kuchniach?

Szacuje się, że w tropie każdego roku marnuje się około 88 MILIONÓW TON żywności. I niestety w dużej mierze za ten stan rzeczy jesteśmy winni my sami, ponieważ gospodarstwa domowe są odpowiedzialne za 47 MILIONÓW TON zmarnowanego jedzenia [1].

Problem zmarnowanego jedzenia to nie tylko kwestia pieniędzy wyrzuconych w błoto czy smak, którym musisz się obejść. Wyrzucona szamka to także zmarnowane zasoby wykorzystane do jej produkcji (woda, energia, praca), a także dodatkowe źródło dwutlenku węgla, który powstaje m.in. w wyniku procesów gnicia żywności na wysypiskach śmieci. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych do spraw Wyżywienia i Rolnictwa, gdyby odpady żywnościowe były krajem to uplasowałyby się na 3 miejscu pod względem wielkości emitenta dwutlenku węgla, zaraz za USA i Chinami [3].

Jeżeli dobro naszej planety leży Ci na sercu, zapoznaj się z naszą kampanią #dbamoklimat.

Dlaczego marnujemy żywność?

Całego świata nie zmienimy, wiadomo, dlatego skupmy się na naszych czterech kątach. Główną przyczyną strat żywności generowanych przez „Kowalskich” są resztki jedzenia pozostawiane na talerzu lub niespożyte po gotowaniu posiłki, a także żywność niezjedzona w terminie [3].

Oznacza to, że możemy zminimalizować marnowanie jedzenia lepiej planując swoje zakupy czy wielkość jedzenia, ale także poprawiając swoją świadomość w zakresie czytania etykiet. Co do pierwszych dwóch punktów, wiadomo dieta od Nienażartych jest tak skrojona, że wszystkiego jest w sam raz ;) Co do kształtowania świadomości to właśnie to robimy!

„Najlepiej spożyć przed” vs „Należy spożyć do”

No dobra, wróćmy do naszej historii. Na etykietach produktów żywnościowych możemy znaleźć sformułowania „najlepiej spożyć przed” oraz „należy spożyć do”. Oba terminy są jasno zdefiniowane:

  • Termin „najlepiej spożyć przed” dotyczy JAKOŚCI żywności. Oznacza to, że produkt jest bezpieczny do spożycia, ale jego smak, tekstura czy zapach mogą nie być idealne. Najczęściej tego typu określenia spotkamy na etykiecie żywności, która jest puszkowana, suszona, czy chociażby mrożona.
  • Termin „należy spożyć do” odnosi się do kwestii BEZPIECZEŃSTWA żywności, co oznacza że po dacie wskazanej na etykiecie nie powinniśmy spożywać jedzenia! Nawet jeżeli jego zapach i smak wydają się być w porządku, dla własnego bezpieczeństwa lepiej nie ryzykuj! Zwrot „należy spożyć do” spotkasz najczęściej na żywności, która ma tendencję do szybkiego psucia się (np. produkty mleczne, mięso, gotowe sałatki etc.).

Królu złoty! Jeszcze jedna ważna informacja. Daty wskazane na produktach są istotne tylko w przypadku jeżeli żywność była przechowywana w odpowiednich warunkach. Jeżeli producent pisze, żeby produkt trzymać w lodówce, a Ty wolisz kuchenną szafkę to wtedy trudno o gwarancję zarówno jakości jak i bezpieczeństwa twojej szamki.

Czy można jeść przeterminowanie jedzenie?

Co się stanie jak zjem produkt po terminie?

Pewnie sobie myślisz, ale jak to wyrzucić jedzenie, które pachnie i wygląda bez zarzutu? Albo co takiego dzieje się z jedzeniem o 00:01, że jeszcze minutę wcześniej nadawało się do zjedzenia, a minutę później musisz je wyrzucić do śmieci.

W przypadku produktu z terminem "najlepiej spożyć przed" możesz rozczarować się nieco gorszym smakiem lub teksturą produktu. Sytuacja komplikuje się jednak w sytuacji spożycia jedzenia oznaczonego zwrotem "należy spożyć do". W tym przypadku ryzyko zatrucia pokarmowego zdecydowanie wzrasta.

Oczywiście niektóre produkty, nawet z oznaczeniem "najlepiej spożyć przed", mogą nadal nadawać się do zjedzenia kilka dni po dacie wskazanej na opakowaniu. Moglibyśmy odwołać się do zdrowego rozsądku i dalej oceniać produkt naszymi zmysłami, ale. No właśnie jest jedno ale… Przeterminowana żywność może nie różnić się pod żadnym względem organoleptycznie (smak, zapach, wygląd), ale mogą zdążyć namnożyć się w niej drobnoustroje, w związku z tym ryzyko zatrucia pokarmowego wzrasta. W związku z tym znacznie rozsądniejszym rozwiązaniem jest unikanie sytuacji, w których stajemy przed dylematem czy wyrzucić jedzenie, czy może zaryzykować i je spróbować, ponieważ nie ma żadnego sprytnego rozwiązania jak z tej patowej sytuacji wybrnąć.

Co robić żeby nie wyrzucać jedzenia?

Postaraj się segregować jedzenie względem terminu jego przydatności. Produkty z krótszym terminem ważności stawiaj z przodu. Warto też żebyś co jakiś czas zrobił sobie inwentaryzację swojej lodóweczki i domowych zapasów.

Jeżeli podczas przeglądu swoich zapasów zauważysz, że któryś z produktów niedługo straci swoją ważność – zamróź go (o ile oczywiście nadaje się do mrożenia). W ten sposób produkt zamrożony przed upływem terminu wskazanego na etykiecie może zostać bezpiecznie zjedzony za jakiś czas, jak już znajdziesz ciekawy sposób na jego wykorzystanie w kuchni.

To co, pomożesz nam ratować planetę?

  1. Stenmarck, Âsa, et al. Estimates of European food waste levels. IVL Swedish Environmental Research Institute, 2016.
  2. Footprint, FAO Food Wastage. "Full-Cost Accounting." Final Report (2014).
  3. https://www.eufic.org/en/food-safety/article/lets-reduce-food-waste
  4. https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2011:304:0018:0063:EN:PDF