(function(m,e,t,r,i,k,a){m[i]=m[i]||function(){(m[i].a=m[i].a||[]).push(arguments)}; m[i].l=1*new Date();k=e.createElement(t),a=e.getElementsByTagName(t)[0],k.async=1,k.src=r,a.parentNode.insertBefore(k,a)}) (window, document, "script", "https://mc.yandex.ru/metrika/tag.js", "ym"); ym(71037676, "init", { clickmap:true, trackLinks:true, accurateTrackBounce:true, webvisor:true, ecommerce:"dataLayer" });

Choroba Hashimoto - dieta, odchudzanie, mity

22 marca 2021 Autor: Bartłomiej Pomorski

No tak, sama nazwa choroby brzmi na tyle egzotycznie, że łatwo wpaść w małą paranoję i łyknąć każdą brednię na temat diety. Wiadomo, w końcu martwisz się o swoje zdrowie. Sprawdź nasz artykuł, w którym zmierzyliśmy się dietetycznymi mitami krążącymi wokół choroby Hashimoto.

Choroba Hashimoto - dieta, odchudzanie, mity

Spis treści

Czujesz ciągłe zmęczenie, Twój nastrój nie napawa Cię optymizmem i w dodatku ciągle jest Ci zimno. Winę zrzucasz na natłok codziennych obowiązków, ale nawet weekendowe ładowanie baterii wydaje się być mało skuteczne. Winowajcą może być mały narząd, który znajduje się u podstawy Twojej szyi. Tarczyca.

Tarczyca - co to jest i jakie pełni funkcje?

Tarczyca ma bardzo ważne zadanie do wykonania. Wytwarza i uwalania dwa hormony: trijodotyroninę (T3) oraz tyroksynę (T4). Dyrygentem tej hormonalnej orkiestry jest przysadka, która poprzez uwalnianie hormonu tyreotropowego (TSH) pobudza tarczycę do produkcji T3 i T4.

Hormony wydzielane przez tarczycę odpowiadają za utrzymanie temperatury ciała, metabolizm, a także prawidłowe funkcjonowanie mózgu, mięśni, serca oraz wielu innych organów w Twoim ciele.

Niedoczynność tarczycy - co to jest, jakie są objawy?

Jeżeli Twoja tarczyca produkuje zbyt małą ilość hormonów w stosunku do potrzeb organizmu mamy do czynienia z niedoczynnością tarczycy. Zdarza się, że niedoczynność tarczycy ma charakter subkliniczny, co oznacza że czasami będziesz mieć po prostu gorszy nastrój albo nieprawidłowe wyniki badań krwi (podwyższony cholesterol).

W sytuacji, gdy niedoczynność tarczycy przybierze formę jawnej niedoczynności możesz obserwować u siebie przyrost masy ciała, niskie ciśnienie krwi, zaparcia, zmiany skórne, męczliwość, zaburzenia miesiączkowania, zaburzenia pamięci czy chociażby objawy depresji. Bardzo charakterystycznym objawem niedoczynności tarczycy jest jej powiększenie (tzw. wola).

Przeczytaj także: Insulinooporność - dieta, ćwiczenia, mity

Choroba Hashimoto

Niedoczynność tarczycy występuje nawet u 5% kobiet i 1% wśród mężczyzn. Najczęstszą przyczyną niedoczynności tarczycy jest choroba Hashimoto. Choroba nazwana na część japońskiego chirurga jest chorobą autoimmunologiczną (autoimmunizacyjną). Już spieszymy z wyjaśnieniem co to oznacza.

Łapiesz przeziębienie. Twój organizm żeby zwalczyć wirusa, który wywołał przeziębienie uruchamia układ odpornościowy, który ma za zadanie pozbyć się nieproszonego gościa. W przypadku choroby Hashimoto organizm omyłkowo rozpoznaje tarczycę jako intruza. Z tego powodu produkuje przeciwciała skierowane przeciwko tarczycy. W wyniku tego dochodzi do przewlekłego i niebolesne zapalenia tarczycy.

W sytuacji, gdy nie podejmiesz się leczenia Twoja tarczyca będzie powoli przez lata niszczona. W pewnym momencie dostępność hormonów tarczycy spadnie na tyle nisko, że zaczniesz odczuwać negatywne skutki związane z niedoczynnością tarczycy.

Niestety choroba Hashimoto jest chorobą uwarunkowaną genetycznie i nie da się jej wyleczyć. Oznacza to, że nie można zahamować procesu niszczenia tarczycy, dlatego leczeniem z wyboru pozostaje przyjmowanie lewotyroksyny (np. Eutyrox), zazwyczaj przez całe życie (choć są pewnie wyjątki). Jest to syntetyczny hormon, a jego zadaniem jest zastąpienie roli, którą w normalnych warunkach pełnią hormony produkowane przez tarczycę.

Więcej o objawach i leczeniu Hashimoto możesz przeczytać w osobnym artykule: Choroba Hashimoto - objawy, badania i leczenie

Dieta w niedoczynności tarczycy (choroba Hashimoto)

No tak, sama nazwa choroby brzmi na tyle egzotycznie, że łatwo wpaść w małą paranoję i łyknąć każdą brednię na temat diety. Wiadomo, w końcu martwisz się o swoje zdrowie. Nie mamy o to do Ciebie pretensji, trudno jednak przejść obojętnie obok osób, które sieją ferment i najchętniej zakazałyby połowy szamki, która do tej pory gościła na Twoim talerzu. Zgadza się, czeka na Ciebie kilka pułapek żywieniowych, ale bez przesady, to nie zaminowane pole dietetyczne.

Pomimo tego, że choroba Hashimoto jest uwarunkowana genetycznie, niektóre czynniki środowiskowe mogę przyspieszać jej rozwój. Wyobraź sobie, że Twój organizm jest jak naładowany pistolet. Wysokie spożycie jodu razem z dietą, mała podaż selenu, żelaza czy też niedobory witaminy D mogą pociągać za spust powodując rozwój choroby Hashimoto. Innym bardzo ważnym elementem tej układanki jest otyłość, która również może przyczyniać się do zaburzeń pracy tarczycy (chociaż zależność działa też w drugą stronę, zaburzona praca tarczycy może sprzyja rozwojowi otyłości). Oczywiście to tylko część czynników, z którymi nie po drodze Twojej tarczycy.

Jak widzisz rysuje nam się całkiem prosty obraz diety w chorobie Hashimoto. W pierwszej kolejności skup się na tym, aby zmniejszyć swoją masę ciała. Musisz jednak pamiętać, że dieta powinna dostarczać Ci optymalnej (nie za dużo, nie za mało) ilości składników odżywczych, w szczególności jodu, żelaza i selenu. Zachowanie tych proporcji wydaje się być najskuteczniejszym narzędziem w walce z chorobą Hashimoto.

Specjalnie dla Ciebie przygotowaliśmy jadłospis oraz dokładnie opisaliśmy w jaki sposób komponować dietę w chorobie Hashimoto.

Odchudzanie a choroba Hashimoto

Tak, to prawda, hormony tarczycy i otyłość mają ze sobą sporo wspólnego. Hormony tarczycy odpowiadają za Twój metabolizm. Jeżeli stężenie hormonów jest zbyt niskie (niedoczynność tarczycy) to Twój organizm zwalnia obroty i potrzebuje mniej energii, a w takiej sytuacji łatwiej o dodatkowe kilogramy [1].

Nie musi to być jednak jedyna przyczyna dodatkowych kilogramów w sytuacji niedoczynności tarczycy. Niedobór hormonów tarczycy może prowadzić do wystąpienia obrzęków (pod skórą). Włączenie leczenia może prowadzić do usunięcia nadmiaru wody z organizmu, czego skutkiem jest niższa masa ciała [2].

Prawda jest jednak taka, że nawet po włączeniu leczenia i normalizacji stężenia hormonów tarczycy masa ciała dalej pozostaje zbyt wysoka. Oznacza to, że nadmierne kilogramy nie wzięły się wyłącznie z powodu choroby Hashimoto, a po prostu ze zbyt dużej ilości kalorii w diecie. Rozwiązanie jest dosyć proste, musisz wskoczyć na dietę z deficytem energetycznym.

Jod a choroba Hashimoto

Twoja tarczyca lubi jod (jest jej niezbędny do prawidłowej pracy). Jednak czyha na Ciebie mała pułapka, zarówno zbyt niskie spożycie jodu [3] jak i jego zbyt wysoka podaż [4] może zaburzać pracę tarczycy.

Po prostu musisz zadbać o to, żeby w Twoim jadłospisie nie brakowało jodu. Czy musisz jeść coś szczególnego? Raczej nie. Problem z niedoborem jodu może się pojawić, jeżeli unikasz nabiału albo soli (sól w Polsce jest jodowana), bądź po prostu jesteś na diecie roślinnej. W takiej sytuacji warto przedyskutować sprawę z dietetykiem, aby przyjrzał się on bliżej Twojej diecie.

Dieta bezglutenowa a Hashimoto

Zarówno Hashimoto oraz celiakia (choroba trzewna, która polega na nietolerancji glutenu) są chorobami, w których układ odpornościowy płata figle i odpowiednio atakuje tarczycę i komórki jelit. Zdarza się, że obie te choroby ze sobą współwystępują. W takiej sytuacji dieta bezglutenowa jest wręcz wskazana, jako sposób leczenia choroby trzewnej.

Zanim jednak zdecydujesz się profilaktycznie odstawić gluten z diety udaj się do lekarza! Konieczne jest wykonanie specjalistycznych badań diagnostycznych, które pozwolą stwierdzić czy faktycznie masz problem z tolerancją glutenu.

Jeżeli nie chorujesz na celiakię to dieta bezglutenowa jest Ci niepotrzebna [5]. Po pierwsze unikanie glutenu wymaga nie lada wysiłku, dlatego łatwo o niedobory różnych składników odżywczych. Po drugie, jeżeli wykluczysz gluten z diety to utrudnisz później pracę lekarzowi w stwierdzeniu czy faktycznie masz celiakię czy też nie.

Produkty mleczne a choroba Hashimoto

W produktach mlecznych (np. mleko, jogurty) występuje laktoza. Jest to cukier mleczny, który jest trawiony w Twoich jelitach za pomocą specjalnego enzymu - laktazy. Jeżeli chorujesz na Hashimoto jest duże prawdopodobieństwo, że w twoim przewodzie pokarmowym brakuje tego enzymu, dlatego możesz nie tolerować nabiału (a właściwie to laktozy).

Jeżeli Twoje leczenie wymaga ciągłego zwiększania dawek lewotyroksyny, masz niewyrównany poziom TSH rozważ wykonanie badania na nietolerancję laktozy [6]. Jeżeli Twoje obawy się potwierdzą wprowadź w konsultacji z dietetykiem dietę bezlaktozową. Podobnie jak w przypadku glutenu, profilaktyczne unikanie laktozy nie jest najrozsądniejszym wyborem, szczególnie jeżeli nie do końca wiesz jakimi (równie wartościowymi) produktami zastąpić nabiał w diecie.

Produkty sojowe a choroba Hashimoto

Produkty sojowe, takie jak np. tofu, napój sojowy albo po prostu sojowa odżywka białkowa, są źródłem izoflawonów. Są to substancje, które swoją budową przypominają żeńskie hormony płciowe (estrogeny), dlatego nazywane są rownież fitoestrogenami.

Przede wszystkim izoflawony (czyt. produkty sojowe) mogą utrudniać tarczycy wykorzystanie jodu, który jak wiesz jest niezbędny dla jej prawidłowej pracy [7].

Badania mówią, że u części osób z subkliniczną niedoczynnością tarczycy nawet niewielkie dawki izoflawonów mogą doprowadzić do rozwinięcia jawnej niedoczynności tarczycy [8]. Co prawda jest to pojedyncza praca z niewielką liczbą uczestników, ale warto zachować czujność w temacie.

To nie koniec problemów z naszą soją. Może ona także utrudniać wchłanianie lewotyroksyny, co rzecz jasna utrudnia leczenie Hashimoto (za efekt ten odpowiedzialne jest białko zawarte w soi, nie izoflawony) [9].

Jeżeli lubisz produkty sojowe nie musisz ich całkowicie wykluczać z diety, ale sięgaj po nie z rozwagą, raczej kilka razy w tygodniu, w umiarkowanych ilościach (np. pół kostki tofu/porcja). Jeżeli przyjmujesz lewotyroksynę nie jedz produktów sojowych w pierwszej części dnia (pamiętaj, że lek powinno się przyjmować rano na czczo).

Przeczytaj także: Dlaczego nasi pacjenci chudną średnio 7 kg w 3 miesiące?

Farmakoterapia a choroba Hashimoto

D Jeżeli lekarz potwierdził u Ciebie chorobę Hashimoto to z dużym prawdopodobieństwem przyjmujesz lewotyroksynę (w Polsce lek ten dostępny jest pod nazwą handlową Euthyrox, Letrox, albo Eltroxin).

Lewotyroksynę przyjmuje się zwykle raz na dobę, na czczo, minimum pół godziny przed posiłkiem (chyba że lekarz zaleci Ci inaczej). Optymalnie byłoby, jeżeli zachowasz co najmniej godzinny odstęp.

Musisz wiedzieć o tym, że kawa, napoje bogate w wapń (woda typu Muszynianka, mleko, napój roślinny wzbogacany wapniem) czy chociażby sok grejpfrutowy mogą hamować wchłanianie leku [9]. Jest to tylko część znanych interakcji pomiędzy lekiem, a pożywieniem, dlatego przezornie popijaj lek wodą, preferencyjnie źródlaną.

Podsumowanie

Podsumowując, dieta w chorobie Hashimoto powinna po prostu być zbilansowana. Jasne, jest kilka pułapek, na które trzeba uważać. Nie jest jednak tak, że mając Hashimoto od razu musisz wskoczyć na dietę eliminacyjną. W taki sposób łatwiej dorobisz się niedoborów pokarmowych, niż pomożesz swojej tarczycy.

Zresztą zobacz co po zakończeniu współpracy napisała Marta, jedna z naszych klientek.

Opinia Dietetyka NieNaŻarty

Nie zwlekaj i dołącz do ponad 5500 osób, którym pomogliśmy osiągnąć wymarzoną sylwetkę.

  1. Knudsen, Nils, et al. "Small differences in thyroid function may be important for body mass index and the occurrence of obesity in the population." The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism 90.7 (2005): 4019-4024.
  2. Sanyal, Debmalya, and Moutusi Raychaudhuri. "Hypothyroidism and obesity: An intriguing link." Indian journal of endocrinology and metabolism 20.4 (2016): 554.
  3. Laurberg, Peter, et al. "Iodine intake as a determinant of thyroid disorders in populations." Best Practice & Research Clinical Endocrinology & Metabolism 24.1 (2010): 13-27.
  4. Luo, Juhua, et al. "Association of iodine and iron with thyroid function." Biological trace element research 179.1 (2017): 38-44.
  5. Szostak-Węgierek, D., et al. "Zasadność stosowania diety bezglutenowej w chorobie Hashimoto: Stanowisko Grupy Ekspertów Sekcji Dietetyki Medycznej Polskiego Towarzystwa Żywienia Pozajelitowego." Dojelitowego i Metabolizmu (POLSPEN)(The rationale for using a gluten-free diet in Hashimoto’s disease: The position of the Expert Group of the Medical Dietetics Section of the Polish Society of Parenteral Nutrition, Enteral Nutrition and Metabolism (POLSPEN)) Postępy Żywienia Klinicznego 2 (2018): 47.
  6. Asik, Mehmet, et al. "Decrease in TSH levels after lactose restriction in Hashimoto’s thyroiditis patients with lactose intolerance." Endocrine 46.2 (2014): 279-284.
  7. Doerge, Daniel R., and Hebron C. Chang. "Inactivation of thyroid peroxidase by soy isoflavones, in vitro and in vivo." Journal of Chromatography B 777.1-2 (2002): 269-279.
  8. The Effect of Soy Phytoestrogen Supplementation on Thyroid Status and Cardiovascular Risk Markers in Patients with Subclinical Hypothyroidism: A Randomized, Double-Blind, Crossover Study
  9. Skelin, Marko, et al. "Factors affecting gastrointestinal absorption of levothyroxine: a review." Clinical therapeutics 39.2 (2017): 378-403.
var _smid = "46hptwqd8w71vwlc"; (function(w, r, a, sm, s ) { w['SalesmanagoObject'] = r; w[r] = w[r] || function () {( w[r].q = w[r].q || [] ).push(arguments)}; sm = document.createElement('script'); sm.type = 'text/javascript'; sm.async = true; sm.src = a; s = document.getElementsByTagName('script')[0]; s.parentNode.insertBefore(sm, s); })(window, 'sm', ('https:' == document.location.protocol ? 'https://' : 'http://') + 'app3.salesmanago.pl/static/sm.js');