Zespół jelita drażliwego - wyeliminuj wzdęcia! - Dietetyka

Zespół jelita drażliwego – wyeliminuj wzdęcia!

Zespół jelita drażliwego charakteryzują wzdęcia, bóle brzucha, zaparcia czy nawet biegunki. Objawy te dotyczą nawet 20% populacji! To sporo. Zespół jelita drażliwego świetnie reaguje na odpowiednie postepowanie dietetyczne. Tym samym wzdęcia i inne problemy trawienne z powodzeniem można zredukować stosując odpowiednio dobrany jadłospis.

Czy tylko zespół jelita drażliwego powoduje wzdęcia?

Przyczyn dyskomfortu w obrębie przewodu pokarmowego jest wiele. Pierwszą może być SIBO (small intestinal bacterial overgrowth). Choroba, której towarzyszy nadmierny wzrost bakterii w jelicie cienkim – gdzie nie powinno być ich zbyt wiele. To z kolei prowadzi do zaburzeń trawienia (bączków i bólów brzucha) i upośledzenia wchłaniania składników odżywczych. SIBO można zdiagnozować za pomocą kilku metod – od stosunkowo inwazyjnych z użyciem endoskopu, po proste testy oddechowe. Mimo wszystko, jeśli podejrzewasz u siebie dysbakteriozę przewodu pokarmowego, skontaktuj się z lekarzem, a potem zgłoś się do dietetyka.

zespół jelita drażliwego

 

Zespół jelita drażliwego, alergia czy nietolerancja?

Innymi prowodyrami naszych dolegliwości mogą być alergie i nietolerancje. W przypadku podejrzenia alergii również warto wybrać się do lekarza, ponieważ objawy mogą obejmować zarówno rumień, pokrzywkę, obrzęk, wypryski, nieżyt nosa, jak i nudności, wymioty i biegunki. Diagnozowanie się samemu jest obarczone dużym błędem. Jednak sprawę ułatwi fakt, że za 90% alergii pokarmowych odpowiadają jaja (tutaj dowiesz się o nich więcej), orzeszki ziemne, mleko, soja, orzechy, skorupiaki, ryby i pszenica. Nietolerancja często bywa mylona z alergią. Alergia angażuje nasz układ odpornościowy, który po kontakcie z niegroźnym pokarmem, odpowiada za wytworzenie przeciwciał, determinujących wystąpienie stanu zapalnego. Nietolerancja natomiast, charakteryzuje się problemami ze strawieniem danego pożywienia. Jest to spowodowane niedostateczną ilością enzymów trawiennych.
Problemy trawienne mogą być również spowodowane szeregiem chorób, m.in. celiakią, choroba Crohna czy wrzodziejącym zapaleniem jelita, jednak w celu diagnozy tych schorzeń… nie uwierzycie – konieczny jest kontakt z lekarzem 😉

Czy w jakiś sposób możesz pomóc sobie sam?

Istnieje pewna dieta – uboga w FODMAP, która może pomóc w wyeliminowaniu wzdęć. Zakłada wykluczenie produktów wysokiego ryzyka, które najczęściej powodują problemy trawienne. Opracowali ją naukowcy z Uniwersytetu Monash, którzy zauważyli, że istnieje pewna grupa produktów, która jest gorzej tolerowana od innych.
FODMAP określa słabo przyswajalne krótkołańcuchowe węglowodany, które mogą prowadzić do nadmiernego gromadzenia się płynów i gazów, powodując wzdęcia i bóle brzucha. Zastosowanie tej strategii żywieniowej poprawia komfort osób, które cierpią na zespół jelita drażliwego.

Poniżej przygotowaliśmy dla Ciebie przystępne grafiki, dzięki którym łatwiej zdiagnozujesz problematyczne dla Ciebie produkty.

F – FERMENTUJĄCE: czyli takie węglowodany, które ulegają rozkładowi przez bakterie jelitowe, dostarczając im energii.

O – OLIGOSACHARYDY: w przeciwieństwie do niektórych zwierząt, ludzie stracili enzymy konieczne do trawienia oligosacharydów, błonnika i skrobi opornej. Ich zbyt duża podaż u niektórych osób może powodować bóle brzucha, wzdęcia oraz biegunki.

zespół jelita drażliwego

 

zespół jelita drażliwego

 

D – DISACHARYDY: trzy najważniejsze to sacharoza, maltoza i laktoza. Ten pierwszy to cukier stołowy, który jest najmniej problematyczny. Drugi rzadko występuje w żywności i tak naprawdę to laktoza jest tutaj największym rozrabiaką. To przez nią większość osób obawia się nabiału. Około 70% ludzi na świecie ma problemy z trawieniem tego dwucukru, a w krajach azjatyckich wskaźnik ten osiąga nawet 100%! Jednak populacje europejskie tolerują laktozę dużo lepiej – komplikacje występują tylko u 5-30% ludzi. Najczęściej niewielkie dawki nie sprawiają problemów i łatwo to sprawdzić. Wystarczy wypić szklankę mleka i poczekać kilka godzin. Jeśli nie boli Cię brzuch, nie masz wzdęć lub biegunki, to Twoja laktaza (enzym rozkładający laktozę) jest w dobrej formie ;).

zespół jelita drażliwego

 

M – MONOSACHARYDY: w tym przypadku rozchodzi się o fruktozę. Większość osób bez problemu radzi sobie z umiarkowanymi dawkami tego cukru. Problem pojawia się w przypadku produktów, w których występuje więcej fruktozy, niż glukozy.

zespół jelita drażliwego

A – literka A (and) oznacza po prostu „i” 😉

P – POLIOLE: są to alkohole cukrowe, związki te charakteryzują się słodkim smakiem, tym samym często wykorzystuje się je jako substancje słodzące. Wiele z nich występuje również w owocach.

zespół jelita drażliwego

 

zespół jelita drażliwego

 

            Zastosowanie diety ubogiej w FODMAP niweluje objawy nawet u 3/4 pacjentów, u których występuje zespół jelita drażliwego. Stosowana jest również w chorobie Crohna i wrzodziejącego zapalenia jelita grubego.

Wykluczanie wszystkich produktów z wysoką zawartością FODMAP zazwyczaj nie jest konieczne i porywanie się na to samemu jest błędem! Dlaczego? Ponieważ większość produktów o wysokiej zawartości FODMAP jest po prostu „zdrowych”. Dostarczają one szeregu mikroelementów i fitozwiązków, które suma summarum wpływają korzystnie na zdrowie. Zazwyczaj rozchodzi się o ilość – mleko do kawy może nie stanowić kłopotów, jednak pól litra do owsianki to może być już za dużo. Dodatkowo, tolerancja danych produktów jest wysoce indywidualna, to znaczy, że teoretycznie bezpieczny produkt może okazać się problematyczny. Dlatego zachęcamy Cię do testowania, próbowania i ostrożnej eliminacji pojedynczych produktów, a następnie obserwowania organizmu – to zazwyczaj wystarcza. W przypadku większych problemów, najlepiej po prostu skontaktować się z dietetykiem 😉

zespół jelita drażliwego

Piśmiennictwo:

  1. Nanayakkara W., Skidmore P., O’Brien L. i wsp.: Efficacy of the low FODMAP diet for treating irritable bowel syndrome: the evidence to date. Clin Exp Gastroenterol, 2016,9,131-142.
  2. http://www.med.monash.edu/cecs/gastro/fodmap/
Scroll to top