Multiwitaminy to strata kasy! - Dietetyka

Multiwitaminy to strata kasy!

MULTIWITAMINY

Chyba każdy spotkał się z reklamą, która zachęcała do zakupu multiwitaminy. Zastosowanie multiwitaminy ma zapewnić nam szereg korzyści:
– mniejsze uczucie zmęczenia,
– prawidłowe działanie układu odpornościowego,
– pomoc w utrzymaniu prawidłowego widzenia,
– ochrona przed nadmiarem wolnych rodników… i tak dalej.

Na potrzeby artykułu przyjmijmy, że pisząc multiwitaminy, mamy na myśli preparaty zawierające zarówno kompleks witamin, jak i składników mineralnych

Skąd wzięło się to przeświadczenie, że multiwitaminy są konieczne dla zachowania zdrowia?

Odpowiedź na to pytanie jest złożona. Od dawna wiemy, że odpowiednia podaż witamin i składników mineralnych jest istotna, a skutkiem ich niedoboru są różne komplikacje zdrowotne.  Krzywica, która była powszechna w XIX wiecznej Anglii, była spowodowana niedoborem witaminy D. Szkorbut, czyli choroba, w której występują problemy z gojeniem się ran, samoistnymi krwawieniami i złamaniami, jest wynikiem niedoboru witaminy C. Idąc dalej tym tropem, pojawia się pelagra, spowodowana zbyt niskim spożyciem niacyny (witaminy B3). Objawy to zapalenie skóry, biegunki, problemy z koordynacją ruchową i inne. Mówimy tutaj o chorobach, które są powszechnie znane, a ich przyczyna jest dość błaha. Teraz wyobraźmy sobie Kowalskiego, który może pomyśleć: „Skoro ludzie, którzy nie jedzą warzyw i owoców, mogą samoistnie krwawić z wielu różnych części ciała, to może ja, mimo tego, że jem tej zieleniny dość sporo, potrzebuję dodatkowo multiwitaminy. Tak dla pewności!”
To tylko jeden z możliwych powodów, dlaczego multiwitaminy są teraz tak popularne.

multiwitaminy

Inne powody, dzięki którym multiwitaminy zyskały popularność

Aprobata niektórych naukowców. Przed rokiem 1990 wielu uczonych zalecało wysoką podaż witamin. Przykładem jest Linus Pauling, dwukrotny laureat Nagrody Nobla, zdecydowanie ważna postać w historii nauki. Zalecał on suplementację wysokimi dawkami witaminy C, sugerując, iż może ona zapobiegać, a nawet leczyć choroby nowotworowe. Badania, które zostały później przeprowadzone nie potwierdziły takiego działania [1]. Mimo to, w opinii publicznej zostało przeświadczenie, że witaminy faktycznie mogą mieć „magiczną moc”. Kliknij, aby dowiedzieć się więcej o witaminie C.

Brak rygorystycznych regulacji prawnych. Producenci suplementów nie są zobowiązani do udowodnienia skuteczności i bezpieczeństwa danego środka [1]. Dopiero gdy zostanie on uznany za niebezpieczny, jego dystrybucja może być zatrzymana. To m.in. dlatego lepiej kupić witaminę D sprzedawaną jako produkt leczniczy, niż jako suplement. Zanim lek zostanie wprowadzony na rynek konieczne jest przeprowadzenie szeregu badań klinicznych, które oprócz tego, że są kosztowne, dają nam dużo większe prawdopodobieństwo, że skład produktu wyróżniony na opakowaniu, faktycznie pokrywa się z tym, co jest w kapsułce.

Wprowadzające w błąd reklamy. Jeżeli jakiś związek wykazuje działanie przeciwnowotworowe, często zostaje on dodany do multiwitaminy. W następstwie, w reklamach możemy się spotkać z informacjami typu: „badania amerykańskich naukowców potwierdziły, że likopen (przeciwutleniacz występujący w pomidorach czy arbuzach) zapobiega nowotworom prostaty! Nasz produkt X został w niego wzbogacony, tym samym, jeśli chcesz się cieszyć życiem bez raka, kup go!”. Nie wspomina się już o tym, że dodany związek najczęściej występuje w zbyt małej ilości, aby faktycznie wyciągnąć z niego wymierne korzyści. A do tego, że badanie, na którym oparta jest reklama wcale nie głosiło tak rewelacyjnych treści.

Jeśli nie pomogą, to na pewno nie zaszkodzą. To niestety bardzo częsty powód zakupu multiwitaminy. Niestety. Witaminy i składniki mineralne, w zbyt dużej dawce mogą zaszkodzić.

Chęć poprawy zdrowia. Wiele osób chciałoby zmienić swoje nawyki żywieniowe, jednakże nie przychodzi to zbyt łatwo. Często kończy się na zakupie suplementu z witaminami. Jest to dużo prostsze niż unikanie smacznego, ale niezdrowego jedzenia i uwzględnienie większej podaży warzyw/owoców. Jeśli warzywa powodują problemy trawienne – kliknij tutaj i dowiedz się jak temu zaradzić.

Czy każdy z nas wyciągnie wymierne korzyści z włączenia multiwitaminy do diety?

Multiwitaminy to niezły biznes. W USA już co druga osoba w wieku 50 lat stosuje tego typu preparaty, a w 2009 roku zyski z ich sprzedaży wyniosły w przybliżeniu 11 miliardów dolarów! [1]
Skoro tak wiele osób korzysta z takich suplementów, wydawać by się mogło, że faktycznie ich zakup będzie działaniem prozdrowotnym. Niestety wyniki badań nie są już tak optymistyczne. Istnieją pojedyncze prace, które sugerują pozytywny wpływ suplementacji na ryzyko śmierci i niektórych chorób (u osób z niedoborami). Jednakże zdecydowana większość publikacji nie popiera tych rewelacji. Wnioski jakie możemy z nich wysunąć są jasne: przyjmowanie preparatów multiwitaminowych przez osoby zdrowe, nie wiąże się z niższym ryzykiem zgonu, a w niektórych przypadkach ryzyko to może być zwiększone [2,3,4,5].

Multiwitaminy charakteryzują się kiepskim składem

Decydując się na zakup multiwitaminy pamiętajmy o kilku faktach.

  • Często w takich środkach występują słabo biodostępne formy witamin.
  • W składzie preparatu mogą występować związki, które utrudniają wzajemne wchłanianie, np. żelazo, wapń, magnez.
  • Zazwyczaj ilość składników mineralnych jest źle dobrana. Potasu, którego zapotrzebowanie plasuje się w okolicach 5 gramów, nie ma w ogóle lub występuje w niewielkich ilościach. Natomiast żelaza, którego mężczyźni potrzebują około 10 mg jest bardzo dużo, nawet do 14 mg. Dodając do tego dietę zasobną w ten składnik mineralny (co w przypadku Panów jest dosyć częste), jesteśmy narażeni na zwiększone ryzyko wystąpienia cukrzycy typu II, lub nowotworów [6,7].

multiwitaminy

 

Piśmiennictwo::

1.Kamangar F., Emadi A.: Vitamin and Mineral Supplements: Do We Really Need Them?, Int J Prev Med, 2012, 3(3), 221-226.
2. Mursu J., Robien K., Harnack L. i wsp.: Dietary supplements and mortality in older women: the Iowa Women’s Health Study, Arch Intern Med, 2011.
3. Macpherson H., Pipingas A., Pase M.: Multivitamin-multimineral supplementation and mortality: a meta-analysis of randomized controlled trials, American Society for Nutrition, 2013.
4. Huang H., Caballero B., Chang S. i wsp.: Multivitamin/mineral supplements and prevention of chronic disease, Evid Rep Technol Assess, 2006.
5. Fortmann S., Burda B., Senger C. i wsp.: Vitamin, Mineral, and Multivitamin Supplements for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer, Agency for Healthcare Research and Quality, 2013.
6. Nunes A., Jakszyn P., Agudo A.: Iron and Cancer Risk – A Systematic Review and Meta-analysis of the Epidemiological Evidence, American Association for Cancer Research, 2014.
7. Simcox J., McClain D: Iron and Diabetes Risk, Cell Metab, 2013, 17(3), 329-341.

Scroll to top