Bulletproof coffee - hit czy kit? - Dietetyka

Bulletproof coffee – hit czy kit?

BULLETPROOF COFFEE

Bulletproof coffee, czyli kuloodporna kawa. Mówiąc prościej – kawa z masłem i olejem. W ostatnich latach zyskała na popularności jako napój podnoszący koncentrację, wydolność czy ułatwiający zgubienie nadmiernej masy ciała. Korzyści wydają się ogromne.

Pomysłodawcą bulletproof coffee jest Dave Asprey. Podczas podróżowania po górach Tybetu zasmakował w herbacie z dodatkiem masła z mleka jaków. Następnie zmodyfikował przepis, zamieniając herbatę na kawę oraz dodając olej MCT. Tak powstała mieszanka, uznawana przez wielu jako świetne rozpoczęcie dnia.

Dlaczego bulletproof coffee pobudza?

Bulletproof coffee faktycznie może nas pobudzić. Jednak co za to odpowiada? Dobrze wiemy, że kawa może zdziałać cuda i postawić na nogi niejednego zmęczonego pracusia. Za efekt ten odpowiada głównie kofeina. Jej działanie polega na blokowaniu receptorów adenozynowych. Adenozyna to neurotransmiter, który po przyłączeniu się do receptora, wywołuje uczucie zmęczenia. Kofeina, blokując ten receptor, przyczynia się do zniesienia uczucia zmęczenia, podniesienia spontanicznej aktywności fizycznej (to znaczy, że nieświadomie ruszamy się więcej, np. bardziej gestykulujemy podczas rozmowy) oraz zmniejszenia percepcji bólu1,2.  Kliknij, aby dowiedzieć się więcej o kofeinie. Olej MCT również może potęgować efekt pobudzenia.

Czy bulletproof coffee jest lepsza niż posiłek?

Bulletproof coffee faktycznie może zaspokoić głód. Nie powinno nas to dziwić – od 300 do 500 kcal pochodzących z tłuszczów radzi sobie w tym aspekcie świetnie. Jednak czy nie są to przypadkiem „puste kalorie”? Zwolennicy bulletproof coffee najczęściej są zgodni co do tego, że słodzone napoje, ze względu na wysoką zawartość cukru (który sam w sobie nie uzależnia) i brak mikroelementów, wpływają niekorzystnie na zdrowie. Co ciekawe, „puste kalorie”, ale pochodzące z tłuszczu już tak negatywnie oceniane nie są. Masło, wbrew pozorom, nie zawiera wielu cennych składników odżywczych, nie mówiąc już o oleju MCT3. Podchodząc bardziej praktycznie – jeżeli zapotrzebowanie kaloryczne danej osoby wynosi około 2000 kcal, to wypijając na śniadanie bulletproof coffee, dana osoba może mieć problem z dostarczeniem odpowiedniej ilości witamin i składników mineralnych w następnych posiłkach (zakładając, że nie będzie przekraczała swojego zapotrzebowania).

BULLETPROOF COFFEE

Bulletproof coffee jako przedtreningówka?

Ze względu na zawartość kofeiny, bulletproof coffee może poprawić nasze osiągi. Pytanie tylko, czy dodatek masła i oleju sprawia, że bulletproof coffee jest lepsze niż zwykłe espresso? Masło pominiemy. Chyba każdy zdaje sobie sprawę, że łyżka masła przed treningiem nie jest optymalnym wyborem. Skupmy się natomiast na średniołańcuchowych kwasach tłuszczowych (MCT). Ze względu na to, że nie wymagają do transportu enzymów, takich jak palmitoilotransferazy karnitynowe (CPT1 i CPT2), trawione i wykorzystywane są zdecydowanie szybciej niż tłuszcze długołańcuchowe, pochodzące, np. z orzechów czy olejów roślinnych. Niestety, olej MCT stosowany przed treningiem nie przyniesie nam wymiernych korzyści. Badania wykazały, że ma nikły wpływ na rozpad glikogenu i procent wykorzystywanej energii4. Dodatkowo, wysokie dawki (~30g) skutkują problemami żołądkowo-jelitowymi5.

Bulletproof coffee i nasycone kwasy tłuszczowe

Napój ten może być również niebezpieczny z powodu wysokiej zawartości nasyconych kwasów tłuszczowych (NKT). Tak, wiemy. Przyjęło się, że o NKT nie wolno pisać źle. Jednak aktualne dane potwierdzają, że są one związane ze zwiększonym ryzykiem chorób serca (i to niezależnie od rodzaju)6,7. Aktualne zalecenia mówią o ograniczaniu NKT8. Badania, z których wynika, że zamiana 5% NKT na wielonienasycone kwasy tłuszczowe, jednonienasycone kwasy tłuszczowe i nieprzetworzone węglowodany zmniejsza ryzyko choroby niedokrwiennej serca o odpowiednio 25%, 15% i 9% powinny rozwiać wątpliwości co do ich wysokiej podaży10.

BULLETPROOF COFFEE

 

Dzięki maśle grass-fed, bulletproof coffee jest zdrowa!

Żart. Masło grass-fed pochodzi od krów karmionych trawą. Dzięki tej praktyce ma być o wiele zdrowszym odpowiednikiem komercyjnego masła, które możemy znaleźć w markecie. Louise B. Werner wraz ze współpracownikami przebadała wpływ obu na parametry zdrowotne. Wyniki mogą wielu zdziwić – „produkty z górskich pastwisk nie są zdrowsze niż produkty z konwencjonalnych systemów”11.

Częstą praktyką jest również zamiana oleju MCT na olej kokosowy. Jednakże, nawet gdybyśmy uwzględnili olej z kokosa zamiast oleju MCT, ocena tego trunku pozostała by bez zmian. Więcej o kokosie znajdziecie TUTAJ

Podsumowując, bulletproof coffee nie jest magicznym napojem, którego włączenie do diety poprawi nasze zdrowie. Oczywiście wypita raz na jakiś czas nie powinna zrobić nam krzywdy. Niestety, stosowana często i w dużych ilościach, może wpłynąć negatywnie na nasze parametry zdrowotne. My polecamy klasyczne espresso.

 

Piśmiennictwo:

1.Desbrow B., Biddulph C., Devlin B. i wsp.: The effects of different doses of caffeine on endurance cycling time trial performance. J Sports Sci. 2012, 30, 2, 115-120.
2. Blancquaert L., Everaert I., Derave W.: Beta-alanine supplementation, muscle carnosine and exercise performance. Curr Opin Clin Nutr Metab Care. 2015, 18, 63-70.
3. https://ndb.nal.usda.gov/ndb/foods/show/1?manu=&fgcd=&ds=
4. Angus D.J., Hargreaves M., Dancey J. i wsp.: Effect of carbohydrate or carbohydrate plus medium-chain triglyceride ingestion on cycling time trial performance. J Appl Physiol. 2000, 88, 113–119.
5. Jeukendrup A.E., Thielen J.J., Wagenmakers A.J. i wsp.: Effect of medium-chain triacylglycerol and carbohydrate ingestion during exercise on substrate utilization and subsequent cycling performance. Am J Clin Nutr. 1998, 67, 397–404.
6. Zong G., Li Y., Wander A. i wsp.: Intake of individual saturated fatty acids and risk of coronary heart disease in US men and women: two prospective longitudinal cohort studies. BMJ. 2016, 355.
7. Mensink R.,Zock P.,Kester A. i wsp.: Effects of dietary fatty acids and carbohydrates on the ratio of serum total to HDL cholesterol and on serum lipids and apolipoproteins: a meta-analysis of 60 controlled trials. Am J Clin Nutr. 2003, 77, 1146–1155.
8. Massimo F.Piepoli i wsp.: 
2016 European Guidelines on cardiovascular disease prevention in clinical practice, 23 May 2016.
9. Toklu B., Milne V., Bella M. i wsp.: Rise in Serum Lipids After Dietary Incorporation of „Bulletproof Coffee”. J Clin Lipidol. 2015, 9, 3, 462.
10.
Li Y., Hruby A., Bernstein AM.: Saturated Fats Compared With Unsaturated Fats and Sources of Carbohydrates in Relation to Risk of Coronary Heart Disease: A Prospective Cohort Study. J Am Coll Cardiol. 2015, 6, 66(14), 1538-48.
11. Werner L., Hellgren L., Raff M. i wsp.:
Effects of butter from mountain-pasture grazing cows on risk markers of the metabolic syndrome compared with conventional Danish butter: a randomized controlled study. Lipids Health Dis. 2013, 12, 99.

Scroll to top